حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی، از برجسته‌ترین اندیشمندان اسلامی، در سخنرانی خود به یکی از مهم‌ترین نیازهای فطری انسان اشاره کردند: محبت و تعلق خاطر. ایشان بیان داشتند که انسان علاوه بر نیازهای مادی، نیاز دارد دوست داشته شود و دوست بدارد. این گرایش طبیعی از محبت به والدین، دوستان و نزدیکان آغاز می‌شود، اما در نهایت، کامل‌ترین و پایدارترین محبت، محبت الهی است.
ایشان در سخنرانی‌شان تأکید کردند که بسیاری از بحران‌های روحی و اجتماعی، ناشی از خلأ محبت حقیقی است. انسان‌هایی که احساس تعلق به دیگران ندارند یا محبت دریافت نمی‌کنند، دچار افسردگی، یأس و حتی نابودی می‌شوند. در مقابل، کسانی که محبت خود را در مسیر الهی هدایت می‌کنند، آرامش و رشد معنوی را تجربه خواهند کرد.
محبت‌های دنیوی و آسیب‌های آن
یکی از نکاتی که استاد مصباح‌یزدی بر آن تأکید داشتند، نقصان و ناپایداری محبت‌های صرفاً دنیوی بود. ایشان بیان کردند که محبت‌هایی که بر اساس زیبایی، مقام یا منفعت‌های زودگذر شکل گرفته‌اند، دیر یا زود از بین خواهند رفت. حتی در قیامت، دوستی‌هایی که بر اساس خودخواهی و تمایلات نفسانی بوده‌اند، به دشمنی تبدیل خواهند شد:
“الْأَخِلَّاء یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ” (دوستان صمیمی در روز قیامت دشمن یکدیگر می‌شوند، مگر کسانی که بر اساس تقوا محبت ورزیده‌اند.)
اما محبت الهی، محبت حقیقی و پایدار است. اگر فردی محبت خود را بر اساس ایمان، تقوا و رضای الهی بنا کند، نه‌تنها آن محبت از بین نخواهد رفت، بلکه در آخرت نیز به سعادت ابدی خواهد رسید.
چگونه محبت خداوند را جلب کنیم؟
حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی در سخنان خود اشاره کردند که رابطه محبت با خدا، ارتباطی دوطرفه است. اگر ما به‌سوی ارزش‌های مورد پسند خداوند حرکت کنیم، خداوند نیز محبتش را شامل حال ما خواهد کرد.
در حدیثی آمده است: “أَیُّمَا عَبْدٍ أَقْبَلَ قِبَلَ مَا یُحِبُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ، أَقْبَلَ اللَّهُ قِبَلَ مَا یُحِبُّ” (هر بنده‌ای که به‌سوی آن‌چه خدا دوست دارد روی آورد، خداوند نیز به‌سوی خواسته‌های او توجه خواهد کرد.)
یعنی اگر انسان به اعمال نیک، عبادت و اخلاص روی آورد، خداوند نیز او را مورد محبت و لطف خود قرار خواهد داد.
اعتصام به خدا؛ راهی برای امنیت و آرامش
استاد در ادامه سخنان خود به اهمیت اعتصام به خداوند اشاره کردند؛ به این معنا که انسان باید در لحظات ضعف، مشکلات و سختی‌ها، تنها به خدا تکیه کند.
در حدیثی آمده است: “وَمَنِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ، عَصَمَهُ اللَّهُ” (هر کس به خدا چنگ زند، خداوند او را حفظ خواهد کرد.)
به تعبیر ایشان، تصور کنید فردی از ارتفاعی سقوط کند، اما بتواند در لحظه حساس به طناب محکمی چنگ بزند؛ این همان حالت اعتصام به خداوند است. اگر انسان بتواند در بحران‌ها و گرفتاری‌های زندگی، دستان خدا را بگیرد و به او اعتماد کند، خداوند او را حفظ خواهد کرد.
ایشان تأکید داشتند که انسان معتصم به خداوند، ترس و نگرانی ندارد؛ زیرا می‌داند که هیچ چیز خارج از اراده الهی نیست. حتی اگر سخت‌ترین بلاها بر او نازل شود، یقین دارد که در سایه لطف خداوند، هیچ آسیبی نخواهد دید.
برنامه عملی برای تقویت محبت خداوند
حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی پیشنهاد کردند که برای دستیابی به محبت الهی، برنامه‌ای عملی تنظیم کنیم. به جای آنکه انتظار داشته باشیم محبت الهی یک‌باره در قلبمان قرار گیرد، باید قدم‌های کوچک اما مستمر برداریم.
ایشان پیشنهاد کردند که روزانه حتی برای مدت کوتاهی، عملی خالصانه برای خداوند انجام دهیم؛ عملی که بدون توقع پاداش و صرفاً برای رضایت الهی باشد.
در حدیثی آمده است: “مَنْ تَقَرَّبَ إِلَیَّ شِبْراً تَقَرَّبْتُ إِلَیْهِ ذِرَاعاً” (هر کس یک وجب به‌سوی من بیاید، من یک ذراع به‌سوی او نزدیک خواهم شد.)
یعنی حتی یک قدم کوچک در مسیر ارتباط با خداوند، اثرات بزرگی در زندگی معنوی انسان خواهد داشت. این ارتباط به مرور زمان عمیق‌تر شده و انسان را به رضایت و آرامش می‌رساند.
نتیجه‌گیری
سخنان حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی نشان می‌دهد که محبت و انس با خداوند، پایدارترین و خالص‌ترین نوع ارتباط است. محبت‌های انسانی ممکن است ناپایدار باشند، اما ارتباط قلبی با خداوند، هرگز از بین نمی‌رود.
اگر بتوانیم روزانه زمانی را صرف کارهایی کنیم که تنها برای رضای خدا انجام می‌شوند، به‌تدریج این محبت در قلبمان رشد کرده و زندگی‌مان را متحول خواهد کرد. حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی در سخنانشان تأکید داشتند که حتی یک حرکت کوچک در مسیر الهی، زمینه‌ای برای دریافت الطاف بیشتر از سوی خداوند خواهد شد.
بنابراین، اگر بخواهیم به آرامش و رضایت واقعی دست پیدا کنیم، باید ارتباطمان با خداوند را مستحکم‌تر کنیم و در کنار عبادت‌های روزانه، تلاش کنیم اعمالمان را تنها به خاطر محبت الهی انجام دهیم.
