یادداشتی از اعظم چقازردی در پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛
یلدا، جشن کهن ایرانیان و نماد امید و روشنایی
یلدا، سنتی چند هزار ساله و نماد احترام فرهنگ ایرانیان از هر قوم، زبان و فرهنگ است. این شب گرامی نشان‌دهنده پیوند انسان با طبیعت، گردش ایام و اهمیت با هم بودن، شادی و سرور در طولانی‌ترین شب سال است؛ شبی که امید به طلوع دوباره خورشید و بازگشت نور و روشنایی را با خود دارد.
ابوریحان بیرونی، یلدا را “میلاد اکبر” نامیده و درباره آن چنین نوشته است: «اولین روز از دی‌ماه را خُره روز یا خور روز می‌نامند؛ روزی که به تولد خورشید شکست‌ناپذیر اختصاص دارد و یکی از روزهای چهارگانه جشن‌های دیگان است.»
چله‌های ایرانیان و ارتباط آن با یلدا ایرانیان از دیرباز دو چله داشتند: چله زمستان و چله تابستان. نخستین چله از تیرماه آغاز می‌شد و هر چله خود به دو بخش کوچک و بزرگ تقسیم می‌گردید. چله تابستان با برداشت خرمن در شهریور به نعمت و برکت می‌رسید و چله زمستان به نوروز و شکوفایی بهار ختم می‌شد.
یلدا، تلاقی ماه آذر (نماد آتش و روشنایی) و دی (نماد تاریکی) است؛ آغازی بر کوتاه شدن شب‌ها و افزونی نور روز. گرچه دی‌ماه با سرمای زمستان همراه است، اما نویدبخش حرکت به سوی تعادل روز و شب، و آغاز مسیر رسیدن به بهار است.
آیین‌های شب یلدا؛ از گذشته تا امروز از کودکی با این آیین‌ها بزرگ شدیم؛ تلاش پدران برای خرید شب چله و جنب‌وجوش مادران برای آراستن خانه و کرسی، انار، آجیل و هندوانه که در زمانه بدون یخچال لای کاه نگهداری می‌شد.
ایرانیان همیشه کوشیده‌اند که طولانی‌ترین شب سال را با شادی و دورهمی کوتاه‌تر و دلپذیرتر سازند. تهیه شیرینی و میوه‌های سرخگون، شاهنامه‌خوانی، قصه‌های فولکلوریک، تفأل به دیوان حافظ و گپ‌وگفت خانوادگی، همه راه‌هایی بوده‌اند که این شب را دلنشین کرده‌اند. امروزه نیز این سنت، فرصت در کنار هم بودن را برای خانواده‌ها فراهم می‌کند.
یلدا؛ پیوندی میان گذشته و آینده ایران، سرزمین سنت‌های شیرین است. تاریخ، قهرمانان، اسطوره‌ها، آیین‌ها و باورهای دینی مشترک، مؤلفه‌های انسجام و وحدت یک ملت‌اند؛ گنجینه‌هایی که باید آن‌ها را پاس داشت و به نسل‌های آینده منتقل کرد.
در روزگار پرهیاهوی امروز که زندگی مدرن انسان‌ها را به انزوای فردی کشانده، سنت‌هایی مانند نوروز و یلدا یادآور ارزش روابط خانوادگی و اجتماعی‌اند. شب یلدا، فرصتی برای بازگشت به گرمای جمع و زندگی اجتماعی است. نام یلدا نیز از دیرباز در میان نام‌های دختران ایرانی جلوه‌ای ویژه داشته است؛ چراکه در آن روح زندگی، امید و شادی موج می‌زند.
یلدای شما در چهار گوشه ایران و سراسر جهان، به شیرینی لوکا، به عطر قطاب، به حلاوت گز و به تردی کماج باد! پیشاپیش یلدا بر همگان خجسته باد.
