گردشگری موسیقی گیلان

گردشگری موسیقی گیلان

یادداشتی از آزیتا ابراهیمی در پایگاه تحلیلی‌- خبری درسانیوز؛ موسیقی گیلکی ازجمله پدیده‌های فرهنگی ایران است که با زندگي روزمره مردم گيلان به ويژه در روستاها آميخته بوده است.

این نوع موسیقی از ديرباز به اشكال مختلف در آيين‌ها و مناسبت‌هاي گوناگون کاربرد داشته است.

سبک‌های موسیقی این منطقه، از نواحی مختلف، فرهنگ عامه و طبیعت آن نشات گرفته ؛ ازجمله توالش، دیلمان (کوهستانی)، اسپیلی، سیاهکل را میتوان نام برد.

موضوعات ترانه‌های گیلان شامل قهرمانی و حماسی، حرفه‌ای(کشت و کار)، مراسم(عروسی، تولد و عید و …)، توصیفی، عاشقانه، کودکانه، لالایی، مذهبی و نوروزخوانی است.

موسیقی در منطقه گیلان در عصر هخامنشی

موسیقی سنتی گیلکی تأثیر گرفته از فرهنگ منطقه دیلمان در شرق گیلان و منطقه تالش در غرب گیلان است.

زمانی که کوروش هخامنشی سد شمال و جنوب بابل را با یاری کادوسیان و سکاها ویران ساخت، اقوام ایرانی با بابلیان به داد.

هرچند که به ستد اقتصادی و مبادله فرهنگی و هنری پرداختند که لاجرم در این میانه نشر موسیقی نیز بین دو ملت ایران و بابل رد و بدل شد که به احتمال قریب به یقین موسیقی در منطقه گیلان در عصر هخامنشی وجود داشته است.

در این سرزمین آوازهای بانوان اشکال بسیار زیبایی داشت که امروزه کمتر شنیده می‌شود.

یکی از علل قوی بودن موسیقی زنان در گیلان ریشه در اعتقادات باستانی این دیار دارد که به رب‌النوع زن معتقد بودند و منزلت والایی برای زن در اقوام گیل و دیلم قائل‌اند.

موسیقی تالشی بیشتر به سوگ حماسه نزدیک‌تر

در بخش موسیقی مردان اصلی‌ترین نواها مربوط به شبانان است که در این سرزمین به دو دسته تقسیم شده‌اند:

الف) گوسفندچران‌ها

ب) گاو چران‌ها که به نام گالش‌ها شناخته می‌شدند.

موسیقی تالش‌ها دسته دیگری از موسیقی سرزمین گیلان است که خود دارای اهمیت فراوانی است.

تنوع زبانی آنان در گویش های آستارایی، لنکرانی، ماسالی سببی در گوناگونی نغمات آوازی این قوم است.

اما به دلیل گسترش زبان ترکی تأثیرات فراوانی از فرهنگ وارد شده گرفته‌اند.

به سبب افت و خیزهای سیاسی منطقه در طول تاریخ موسیقی تالشی بیشتر به سوگ حماسه نزدیک‌تر است.

مایه‌های شرحی یادآور هجران و تأسف بر گذشته و مرگ پهلوانان را در خود دارد که به نوعی غریبی خوانی پرشکوه می‌توان آن را تشبیه نمود.

مهم‌ترین نغمه‌های تالشی را دستون‌ها(آوازها) تشکیل می‌دهند مانند دستون‌های ماسالی، دستون‌های تالشی و دستون‌های ماسالی که همگی روایاتی از تمامی گذشته این قوم است.

موسیقی مردم دیلمان گیلان که یکی از رکن‌های اساسی در موسیقی گیلکی است،

خود متشکل از فرهنگ مردم کُرد، تات و لُر است که به این منطقه مهاجرت کرده‌اند.

موسیقی سنتی رقص زنان و مردان نیز در همین چهارچوب قرار می‌گیرد و نام‌های مختص به خود هم دارند.

رقص سنتی گیلکی برای مردان به نام رقص پایا “ولگ سری” نامیده می‌شود

. رقص زنان نیز شامل نوعی رقص به نام رقص چراغ است و حرکتی نمادین و حماسی در بین زنان گیلک است.

جاذبه‌های گردشگری موسیقی گیلان

از جاذبه‌های گردشگری موسیقی گیلان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

حافظیه انزلی
فریدون پور رضا
تشت‌زنی یا لگن‌نوازی