قراویز؛ زیستگاه استراتژیک و پناهگاه امن آهوی ایرانی در غرب کشور
محسن عباسیفرد عضو فدراسیونهای بینالمللی و جهانی IFJ)، AIPS، FISU) سردبیر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ پناهگاه حیاتوحش «قراویز» در استان کرمانشاه، با برخورداری از اکوسیستم بینظیر و جمعیت قابلتوجه آهوی ایرانی، به عنوان یکی از ارزشمندترین زیستبومهای غرب کشور شناخته میشود.
این منطقه که از محدوده شکار به پناهگاه حیاتوحش ارتقا یافته، اکنون محور اصلی برنامههای حفاظت
از تنوع زیستی استان کرمانشاه به شمار میرود.
ارتقای جایگاه حفاظتی؛ گامی بلند برای بقای آهوی ایرانی
سعید دزفولینژاد، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان کرمانشاه، با تأکید بر اهمیت راهبردی
پناهگاه حیاتوحش قراویز در شهرستانهای سرپلزهاب و قصرشیرین، اظهار داشت:
این منطقه با وسعت تقریبی ۳۷۰۰ هکتار، به دلیل شرایط اقلیمی مساعد، پوشش گیاهی غنی و منابع آبی پایدار،
یکی از شاخصترین زیستگاههای آهوی ایرانی در غرب کشور محسوب میشود.
وی افزود:
«قراویز در گذشته با تهدیداتی نظیر شکار غیرمجاز و آسیبهای زیستمحیطی روبهرو بود؛
اما با تقویت نظارتهای محیطبانی و ارتقای جایگاه قانونی از “منطقه شکار” به “پناهگاه حیاتوحش”،
شرایط زیست و زادآوری آهوان ایرانی بهبود چشمگیری یافته است.»
پایش علمی؛ کلید مدیریت پایدار زیستبوم
مدیرکل محیطزیست کرمانشاه بر لزوم استمرار سرشماریها و پایش علمی جمعیت آهوان تأکید کرد و گفت:
«بررسی دقیق روند زادآوری و وضعیت پوشش گیاهی، اساس برنامهریزی برای مدیریت پایدار این زیستبوم است.
حفاظت از قراویز فقط نجات یک گونه جانوری نیست، بلکه صیانت از یک میراث طبیعی ارزشمند و
بخشی از هویت زیستی استان کرمانشاه به شمار میرود.»
همبستگی با جوامع محلی؛ ضامن امنیت پایدار قراویز
در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار، دزفولینژاد بر نقش حیاتی مشارکت جوامع محلی، عشایر و دامداران تأکید کرد.
وی خاطرنشان ساخت که همافزایی میان محیطبانان و مردم منطقه، اصلیترین ضمانت برای جلوگیری
از شکار غیرمجاز و حفظ تعادل اکوسیستم قراویز خواهد بود.
چشمانداز گردشگری طبیعتگرا؛ فرصتی برای توسعه پایدار
مدیرکل محیطزیست کرمانشاه در پایان با اشاره به پتانسیلهای طبیعی این منطقه، ابراز امیدواری کرد
که در آیندهای نزدیک، گردشگری طبیعتگرا (اکوتوریسم) در قراویز رونق یابد و فرصتهای جدید اقتصادی
و اشتغالزایی را برای منطقه به همراه آورد
فرجام سخن:
پناهگاه حیاتوحش قراویز، فراتر از یک منطقه حفاظتشده، نمادی از همزیستی پایدار میان انسان
و طبیعت در غرب ایران است.
مسیری که این زیستبوم از «منطقه شکار» تا «پناهگاه امن» پیموده، نشان میدهد که ارادهٔ جمعی،
نظارت علمی و مشارکت مردمی میتواند سرنوشت یک میراث طبیعی را دگرگون کند.
آهوی ایرانی به عنوان چترگونهٔ این منطقه، نه فقط یک گونه در معرض تهدید،
بلکه سفیر تنوع زیستی استان کرمانشاه محسوب میشود.
بقای او در گرو تداوم پایشهای دقیق، تقویت همبستگی با جوامع محلی و بهرهبرداری هوشمندانه
از ظرفیتهای گردشگری طبیعتگراست.
امروز قراویز الگویی است برای تمامی زیستگاههای کشور که در آنها تعارض میان توسعه و حفاظت،
چالش اصلی به شمار میرود.
فردای این منطقه، به میزان درک ما از ارزشهای نهفته در آن وابسته است.
اگر امروز قراویز را پاس بداریم، فردا طبیعت کرمانشاه پاسخ این مهربانی را با طراوت و حیات خواهد داد.
حفاظت از قراویز، حفاظت از هویت سبز ایرانزمین است.
