هشدار اَسپکتس: نفت خام زیر ارزش واقعی خود معامله می‌شود؛ قیمت برخی محموله‌ها باید به ۱۵۰ دلار برسد

شکاف میان قیمت نفت کاغذی و بازار فیزیکی

به گزارش پایگاه تحلیل-خبری درسا نیوز، به اعتقاد سن، بازار نفت با فاصله‌ای قابل‌توجه میان قیمت قراردادهای آتی و شرایط واقعی تأمین نفت روبه‌روست. قراردادهای آتی بیشتر نمایانگر انتظارات معامله‌گران درباره قیمت‌های آینده هستند، در حالی که قیمت نفت فیزیکی به‌طور مستقیم تحت تأثیر میزان دسترسی به محموله، محل تحویل، هزینه حمل و محدودیت‌های عرضه قرار دارد.

با افزایش اختلالات در عرضه خاورمیانه و دشواری‌های انتقال محموله‌ها، برخی خریداران برای دسترسی به نفت قابل‌تحویل ناچار به پرداخت هزینه‌های بیشتری هستند. از این رو، سن بر این باور است که قیمت‌های فیزیکی برخی گریدهای نفت خام ممکن است به محدوده ۱۵۰ دلار در هر بشکه نزدیک شود.

افزایش هزینه اجاره نفتکش‌ها

افزایش بی‌سابقه هزینه اجاره ابرنفتکش‌ها، خرید نفت خام آمریکا را برای بسیاری از پالایشگاه‌های آسیایی از نظر اقتصادی نامعقول کرده است. این رقم، برآوردی از ارزش برخی محموله‌های فیزیکی است و نباید به‌عنوان پیش‌بینی قطعی قیمت جهانی برنت یا وست‌تگزاس اینترمدیت در نظر گرفته شود.

تمرکز بر انتظارات سیاسی

سن معتقد است که معامله‌گران بیش از حد بر انتظارات سیاسی و احتمال مداخله دولت آمریکا برای کاهش قیمت انرژی تمرکز کرده‌اند. به گفته او، این تصور که دولت آمریکا می‌تواند قیمت‌ها را پایین نگه دارد، در کنار توجه بازار به انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور، موجب شده است که بخشی از ریسک‌های واقعی عرضه در قیمت قراردادهای آتی منعکس نشود. او تأکید کرده است که بازار، با وجود آسیب‌های زیرساختی و اختلال‌های واقعی در حمل‌ونقل دریایی، واکنش متناسبی نشان نداده است.

این ارزیابی در شرایطی مطرح می‌شود که حملات به زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی و افزایش ناامنی در مسیرهای دریایی منطقه، نگرانی‌ها درباره تداوم صادرات نفت از خاورمیانه را تشدید کرده است.

بحران تنگه هرمز

یکی از تحولات مهم بازار نفت، گسترش بحران از تولید و صادرات به بخش حمل‌ونقل دریایی است. تعداد زیادی از نفتکش‌ها برای انتقال محموله‌ها از مسیرهای مرتبط با تنگه هرمز درگیر عملیات انتقال نفت از یک کشتی به کشتی دیگر شده‌اند. این روش که به‌عنوان انتقال کشتی به کشتی یا STS شناخته می‌شود، در شرایط محدودیت عبور از آبراه‌های راهبردی به انتقال محموله‌ها کمک می‌کند؛ اما در مقایسه با حمل مستقیم، به زمان، شناور و عملیات بیشتری نیاز دارد.

راسل هاردی، مدیرعامل شرکت تجارت نفت ویتول، در مجمع انرژی اینتلیجنس در لندن، این شیوه انتقال را ناکارآمد توصیف کرده است. به گفته او، با وجود افزایش حجم نفت خارج‌شده از خاورمیانه، محدودیت ظرفیت حمل‌ونقل به یکی از گلوگاه‌های اصلی بازار تبدیل شده است.

رکوردشکنی کرایه نفتکش‌ها

افزایش عملیات انتقال کشتی به کشتی، زمان درگیری نفتکش‌ها را بالا برده و تعداد شناورهای آماده برای سایر مسیرهای تجاری را کاهش داده است. پیامد این وضعیت، افزایش شدید نرخ کرایه ابرنفتکش‌ها و بالا رفتن هزینه انتقال نفت در مسیرهای دوردست است. جهش هزینه حمل می‌تواند حتی در شرایطی که نفت خام در مبدأ موجود است، دسترسی خریداران به محموله را دشوار کند.

برای پالایشگاه‌ها، قیمت نهایی نفت تنها به نرخ خرید در مبدأ وابسته نیست؛ هزینه حمل، بیمه و امکان تحویل مطمئن نیز در محاسبات اقتصادی نقش تعیین‌کننده دارند. این شرایط می‌تواند اختلاف قیمت میان گریدهای مختلف نفت خام را افزایش دهد و مسیرهای تأمین نفت را تغییر دهد. همچنین پالایشگاه‌ها ممکن است برای کاهش هزینه‌ها به سراغ منابع نزدیک‌تر یا محموله‌هایی بروند که انتقال آن‌ها با ریسک کمتری همراه است.

قیمت نفت برنت

قراردادهای آتی نفت در معاملات آسیایی روز جمعه کاهش یافتند، اما نفت برنت همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی ماند و در مسیر ثبت افزایش هفتگی قرار داشت. افزایش حملات به نفتکش‌ها در هفته گذشته، خطر توقف روند بهبود عرضه نفت خاورمیانه را افزایش داده است. در چنین شرایطی، حتی اگر تولید در برخی مناطق بهبود یابد، مشکلات حمل‌ونقل می‌تواند مانع رسیدن سریع محموله‌ها به مصرف‌کنندگان شود.

این وضعیت نشان می‌دهد که برای ارزیابی بازار نفت، توجه به آمار تولید به‌تنهایی کافی نیست. حجم نفتی که واقعاً امکان بارگیری، انتقال و تحویل به پالایشگاه‌ها را دارد، نقش مهمی در تعیین قیمت‌های فیزیکی ایفا می‌کند.

آیا قیمت نفت به ۱۵۰ دلار می‌رسد؟

اظهارات سن بیش از آنکه پیش‌بینی قطعی قیمت برنت باشد، هشداری درباره فاصله میان شرایط بازار فیزیکی و قیمت قراردادهای آتی است. رسیدن قیمت برخی محموله‌ها به محدوده ۱۵۰ دلار به شدت اختلال عرضه، دسترسی به نفتکش‌ها، هزینه بیمه و شرایط تحویل بستگی دارد. اگر حملات به زیرساخت‌های انرژی ادامه یابد و عبور نفتکش‌ها از مسیرهای کلیدی همچنان محدود بماند، فشار بر قیمت نفت فیزیکی می‌تواند افزایش یابد.

در مقابل، کاهش تنش‌ها، بهبود امنیت کشتیرانی و آزادشدن ظرفیت ناوگان ممکن است بخشی از این فشار را کاهش دهد. بنابراین، رقم ۱۵۰ دلار را باید در چارچوب ارزیابی سن از قیمت برخی محموله‌های فیزیکی در شرایط بحران در نظر گرفت، نه به‌عنوان سطحی قطعی برای تمام شاخص‌های نفتی.

جمع‌بندی

هشدار انرژی اَسپکتس نشان می‌دهد که بحران جاری تنها به میزان نفت تولیدشده محدود نیست؛ اختلال در زیرساخت‌ها، ناامنی مسیرهای دریایی و کمبود ظرفیت نفتکش‌ها نیز بر عرضه قابل‌تحویل اثر می‌گذارند. در این شرایط، ممکن است قیمت قراردادهای آتی نتواند تمام هزینه‌ها و محدودیت‌های بازار فیزیکی را به‌سرعت منعکس کند. تداوم این شکاف می‌تواند به نوسان بیشتر قیمت‌ها و تغییر الگوی خرید پالایشگاه‌ها منجر شود.

پیام اصلی این هشدار آن است که در بازار بحران‌زده نفت، دسترسی واقعی به محموله و امکان انتقال آن به‌اندازه حجم تولید اهمیت دارد؛ عاملی که می‌تواند قیمت نفت فیزیکی را به سطوحی بالاتر از شاخص‌های آتی سوق دهد.