تمدید وضعیت اضطراری ملی آمریکا در قبال ایران
به گزارش پایگاه تحلیل-خبری درسا نیوز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، وضعیت اضطراری ملی این کشور در رابطه با ایران را که مبنای تحریم‌های یک‌جانبه علیه تهران است، برای یک سال دیگر تمدید کرد. این تصمیم در بیانیه‌ای که از سوی ترامپ منتشر شده و در روزنامه رسمی دولت آمریکا (Federal Register) به چاپ رسیده، اعلام گردید.
در این بیانیه تصریح شده است که روابط میان آمریکا و ایران هنوز به حالت عادی بازنگشته و روند اجرای توافق‌نامه‌های الجزایر که در تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ (29 دی 1359) به امضا رسیده‌اند، همچنان ادامه دارد. ترامپ در این بیانیه خاطرنشان کرده است که به همین دلیل، وضعیت اضطراری ملی اعلام‌شده در ۱۴ نوامبر ۱۹۷۹ (23 آبان 1358) و اقدامات محدودکننده‌ای که در آن زمان علیه ایران به اجرا درآمدند، باید پس از ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ نیز برقرار بمانند.
توافق‌نامه الجزایر چیست؟
توافق‌نامه‌های الجزایر (به انگلیسی: Algiers Accords) قراردادی است که با میانجیگری کشور الجزایر، میان نمایندگان ایران و ایالات متحده در تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ (29 دی 1359) به امضا رسید و به واقعه تصرف و گروگان‌گیری سفارت آمریکا در تهران پایان داد. بر اساس این بیانیه، قرار بود بسیاری از محدودیت‌های وضع شده از سوی آمریکا لغو شود، اما این امر شامل تحریم‌های نظامی و ارسال تسلیحات به ایران نمی‌شد و همچنین آمریکا به مفاد این بیانیه عمل نکرد.
این بیانیه شامل دو اعلامیه از دولت الجزایر است که یکی به آزادی گروگان‌های آمریکایی در تهران و دیگری به حل و فصل دعاوی قضایی میان دو کشور از طریق ایجاد نهادی به نام دیوان داوری دعاوی ایران و آمریکا مربوط می‌شود. مفاد توافق به موجب بیانیه‌های الجزایر شامل موارد زیر است:
- ایران موظف به آزادی گروگان‌های آمریکایی است.
- آمریکا نباید در امور داخلی ایران (از نظر سیاسی و نظامی) مداخله کند.
- آمریکا باید فرمان اجرایی ۱۲۱۷۰ و تحریم‌های تجاری و اقتصادی را لغو و دارایی‌های مسدود شده ایران را آزاد کند.
- هر دو کشور متعهد به پایان دادن به دعاوی قضایی اتباع خود و دولت‌ها علیه یکدیگر در دادگاه‌ها و نهادهای قضایی بین‌المللی و ارجاع دعاوی به دیوان داوری دعاوی ایران و آمریکا هستند.
- آمریکا باید اطمینان حاصل کند که هر گونه تصمیمات دادگاه‌های آمریکایی در رابطه با انتقال دارایی‌های محمدرضا شاه و حکومت پیشین ایران، مستقل از «اصل مصونیت شاه» اجرا خواهد شد.
- بدهی‌های ایران به نهادهای آمریکایی باید پرداخت شود.
مسؤول آمریکایی مذاکره‌کننده این قرارداد، وارن کریستوفر، قائم مقام وزیر امور خارجه ایالات متحده و نماینده الجزایر برای میانجیگری، محمد صدیق بن یحیی، وزیر خارجه الجزایر بود. مذاکرات و امضای این قرارداد نیز در منزل سفیر ایالات متحده در الجزایر انجام شد.
چرا توافق اجرا نشد؟
در روز پنجشنبه ۱۵ آبان ۱۳۵۹، آخرین جلسه علنی مجلس قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا که قرار بود در روز یکشنبه نهم نوامبر ۱۹۸۰ برگزار شود، تشکیل شد. تمامی شرایط برای پایان دادن به موضوع فراهم شده بود. قرار بر این بود که در روز پنجشنبه، بیانیه الجزایر به تصویب نمایندگان مجلس برسد و روز جمعه گروگان‌ها از تهران به پایگاه آمریکایی‌ها در آلمان منتقل شوند و همان روز یا حداکثر روز شنبه، کارتر (حزب دموکرات) از گروگان‌های آزاد شده در کاخ سفید استقبال کند و با این برگ برنده، پیروزی خود را بر رونالد ریگان (حزب جمهوری‌خواه) قطعی کند.
اما ۲۷ نفر از نمایندگان فراکسیون نانوشته جوانان مجلس، دقایقی قبل از رأی‌گیری، مجلس را ترک کردند. این آبستراکسیون که برای نخستین بار اتفاق افتاد، موجب شد مجلس از اکثریت بیفتد. در ظهر همان روز، طبق آیین‌نامه، ختم جلسه علنی اعلام و ادامه بررسی بیانیه الجزایر به جلسه علنی بعد در هفته آینده موکول شد. بدین ترتیب، کارتر در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۹۸۰ شکست خورد و به یکی از معدود روسای جمهور ایالات متحده تبدیل شد که تنها توانست یک دوره در این سمت باقی بماند.
