زندگی و فعالیت‌های آیت‌الله میرزا عطاءالله اشرفی اصفهانی
به گزارش پایگاه تحلیل-خبری درسا نیوز، تاریخ معاصر ایران و تحولات آن، پر از شخصیت‌هایی است که ارتباط عمیق میان سلوک حوزوی و فعالیت‌های اجتماعی را به تصویر کشیده‌اند. آیت‌الله میرزا عطاءالله اشرفی اصفهانی یکی از این عالمان سنت‌گرا و فعال به شمار می‌رود. او در سال ۱۲۸۱ خورشیدی در خمینی‌شهر (سده) اصفهان به دنیا آمد و در خانواده‌ای با سابقه فقاهت بزرگ شد. پدرش، حجت‌الاسلام میرزا اسدالله، از روحانیان معتبر منطقه بود و مادرش نیز از سادات جلیل‌القدر خاندان مؤیدی اصفهان به شمار می‌رفت. این زمینه خانوادگی، ریشه‌های معرفت و پایبندی مذهبی را از کودکی در وجود او نهادینه کرد.
عطاءالله اشرفی اصفهانی پس از گذراندن دوران آموزش مکتب‌خانه‌ای و یادگیری زبان و ادبیات عرب، در سن دوازده‌سالگی به مدرسه علمیه نوریه اصفهان رفت. در آن زمان، اصفهان یکی از مراکز مهم فقه و اصول بود. او به مدت یک دهه در محضر استادانی چون آیت‌الله سید مهدی درچه‌ای، سید محمد نجف‌آبادی و فشارکی به تحصیل پرداخت و به تسلط بر متون فقهی و علم اصول نائل آمد. با ورود به دهه دوم زندگی و تأسیس حوزه علمیه قم توسط آیت‌الله‌العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، او نیز در حدود بیست‌سالگی به قم رفت و به مدت بیست‌وسه سال در این شهر اقامت گزید. این دوران، او را از یک طلبه مستعد به مدرسی برجسته و پژوهشگری شناخته‌شده تبدیل کرد.
در این سال‌ها، آشنایی و ارادت عمیق او به امام خمینی (ره) شکل گرفت و این دوستی تا پایان عمر او ادامه یافت. در سال ۱۳۳۵ خورشیدی، آیت‌الله‌العظمی سید حسین بروجردی، به منظور تقویت همگرایی مذهبی، او را به عنوان نماینده خود به کرمانشاه اعزام کرد. در آن زمان، کرمانشاه به دلیل تنوع مذهبی نیازمند شخصیتی با دوراندیشی و توانایی در ایجاد وحدت میان مذاهب اسلامی بود. استقرار او در این منطقه موجب احیای مدارس علوم دینی و سامان‌دهی به تبلیغ دینی در غرب کشور شد.
نقش آیت‌الله اشرفی اصفهانی در نهضت اسلامی و جنگ تحمیلی
با آغاز نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۱ به رهبری امام خمینی، آیت‌الله اشرفی اصفهانی به یکی از کانون‌های هدایت انقلابیون در غرب ایران تبدیل شد. خانه و مسجد او به پایگاهی برای نشر اعلامیه‌ها و روشنگری درباره رژیم پهلوی بدل شد. او با وجود کنترل‌های شدید ساواک، همواره از مواضع مرجعیت و رهبری نهضت حمایت کرد و این ارتباطات پس از پیروزی انقلاب اسلامی، او را به نمایندگی امام و سپس به امامت جمعه کرمانشاه منصوب کرد.
با شروع جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق در شهریور ۱۳۵۹، آیت‌الله اشرفی اصفهانی به حمایت از مدافعان میهن پرداخت. او در حالی که از مرز هفتادوهشت سالگی عبور کرده بود، به سنگرهای جنگ رفت و خطبه‌های نماز جمعه را به تقویت روحیه مردم اختصاص داد. حضور او در مناطق عملیاتی همچون قصرشیرین و پاوه، جلوه‌ای زنده از پیوند روحانیت و دفاع ملی را به نمایش گذاشت. او به عنوان یک روحانی با عصا در سنگرها حاضر می‌شد و مایه قوت قلب رزمندگان بود.
آیت‌الله اشرفی اصفهانی با وجود مقام‌های حاکمیتی، در خانه‌ای ساده و بی‌آلایش زندگی می‌کرد و ارتباط خود را با طبقات محروم جامعه حفظ کرده بود. این ویژگی‌ها موجب افزایش اعتماد عمومی به او شد. در سال‌های پایانی عمر، او هدف سوءقصدهای تروریستی قرار گرفت و در نهایت در ۲۳ مهرماه ۱۳۶۱، در سن هشتادسالگی در مسجد جامع کرمانشاه به شهادت رسید. این حادثه، او را به عنوان «پنجمین شهید محراب» در تاریخ انقلاب اسلامی معرفی کرد.
شهادت آیت‌الله اشرفی اصفهانی بازتاب گسترده‌ای در جامعه داشت و امام خمینی در پیامی به تجلیل از شخصیت و تقوای او پرداخت. پیکر مطهر او پس از تشییع باشکوه، طبق وصیتش به اصفهان منتقل و در آرامستان تاریخی تخت فولاد به خاک سپرده شد تا یادگاری از پیوند علم، زهد و فداکاری در تاریخ ملت ایران باقی بماند.
