۵۸۰۰ کیلومتر ساحل مغفول؛ ظرفیت‌های گردشگری دریایی ایران و راهکارهای تحقق اقتصاد دریاپایه
یادداشتی از محمدصالح قنبری در پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ ایران با در اختیار داشتن نزدیک به ۵۸۰۰ کیلومتر مرز ساحلی در سه پهنه آبی استراتژیک – دریای خزر در شمال، و خلیج فارس و دریای عمان در جنوب – از جمله کشورهای دارای ظرفیت‌های کم‌نظیر برای توسعه گردشگری دریایی و اقتصاد مبتنی بر دریا به شمار می‌رود.
گردشگری دریایی؛ یکی از محورهای رشد اقتصادی
با این حال، کارشناسان حوزه گردشگری و اقتصاد دریا بر این باورند که این پتانسیل عظیم،
سهم شایسته‌ای در صنعت گردشگری و تولید ناخالص داخلی کشور نداشته و
همچنان در هاله‌ای از مغفول‌ماندگی قرار دارد.
با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی اخیر در منطقه و نقشی حیاتی که حمل‌ونقل دریایی در تداوم جریان تجارت جهانی ایفا می‌کند،
بازنگری در سیاست‌های مرتبط با اقتصاد دریاپایه و بهره‌گیری از مزیت‌های ساحلی ایران،
به دغدغه‌ای جدی برای برنامه‌ریزان تبدیل شده است.
اگرچه در سال‌های گذشته، توجه اصلی به توسعه بنادر تجاری و ناوگان کشتیرانی معطوف بوده،
اما اکنون نگاه کارشناسان به گردشگری دریایی به‌عنوان یکی از محورهای کلیدی رشد اقتصادی، اشتغال‌زایی پایدار و تنوع‌بخشیدن به درآمدهای غیرنفتی دوخته شده است.
سفرهای تفریحی دریایی (کروز)، ورزش‌های آبی، گردشگری جزایر
دسترسی هم‌زمان به سه کرانه آبی مهم، ایران را در موقعیتی ممتاز برای طراحی و عرضه طیف گسترده‌ای از محصولات گردشگری دریایی قرار داده است.
این ظرفیت‌ها شامل سفرهای تفریحی دریایی (کروز)، ورزش‌های آبی، گردشگری جزایر
(مانند قشم، کیش و هرمز)، بوم‌گردی‌های ساحلی، اقامتگاه‌های شناور و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مدرن تفریحی-خدماتی می‌شود.
اما به رغم این تنوع، شکاف عمیقی بین امکانات موجود و عملکرد کنونی این بخش
در جذب گردشگر داخلی و خارجی مشهود است که نشان از فقدان یک برنامه راهبردی جامع و عملیاتی دارد.
فعالان صنعت گردشگری و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، تحقق این ظرفیت‌ها را در گرو اجرای زنجیره‌ای از اقدامات هماهنگ می‌دانند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
احداث و تجهیز اسکله‌های اختصاصی گردشگری در بنادر اصلی و جزایر
ایجاد مسیرهای منظم دریایی برای اتصال سریع‌تر و ایمن‌تر بنادر جنوبی و شمالی به یکدیگر
افزایش سهم مشارکت بخش خصوصی در سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری از پروژه‌های ساحلی و فراساحلی
توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی و هتل‌های ساحلی با بهره‌گیری از معماری بومی و مواد محلی
توانمندسازی جوامع محلی ساکن در نوار ساحلی و مشارکت آن‌ها در زنجیره ارزش گردشگری دریایی
«اقتصاد دریامحور» فراتر از تجارت کالا و ترانزیت کالاست
کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که مفهوم «اقتصاد دریامحور» فراتر از تجارت کالا و ترانزیت کالاست
و گردشگری دریایی در سطح بین‌المللی، یکی از پرسودترین شاخه‌های «اقتصاد آبی» (Blue Economy) محسوب می‌شود.
از این رو، بهره‌برداری هوشمندانه و پایدار از خط ساحلی ۵۸۰۰ کیلومتری ایران،
نه‌تنها می‌تواند به افزایش چشمگیر درآمدهای ارزی و ریالی کمک کند،
بلکه بستری برای ایجاد اشتغال مولد، کاهش نرخ بیکاری در استان‌های ساحلی،
احیای اکوسیستم‌های دریایی و ارتقای جایگاه رقابتی ایران در مقصد گردشگری منطقه فراهم آورد.
۵۸۰۰ کیلومتر ساحل مغفول؛ ظرفیت‌های گردشگری دریایی ایران
