برنامههای شرکت ملی گاز برای زمستان پیش رو
پرسش اصلی این است که شرکت ملی گاز برای فصل زمستان چه تدابیری اندیشیده است؟ آیا به جای افزایش تولید، مدیریت مصرف و رفع مشکلات زیرساختی، مجدداً تصمیم به محدود کردن گاز صنایع مادر خواهد گرفت؟ برخی از پتروشیمیها، به ویژه مجتمعهای تولیدکننده آمونیاک و اوره، نباید با مصرفکنندگان عادی گاز یکسان در نظر گرفته شوند. برای این مجتمعها، گاز تنها به عنوان سوخت محسوب نمیشود، بلکه خوراک اصلی تولید آنهاست. هر گونه محدودیت در تأمین گاز میتواند به توقف تولید، کاهش صادرات، از دست رفتن درآمد ارزی و آسیب به زنجیره تأمین محصولات کشاورزی منجر شود. همچنین، مازوت و گازوئیل نمیتوانند به عنوان جایگزین خوراک گازی این واحدها عمل کنند.
بررسی مصارف غیرضروری
پیش از اینکه محدودیتها بر صنایع تحمیل شود، باید به بررسی مصارف غیرضروری پرداخت. آیا گلخانههای پرمصرف در مناطق سردسیر، انشعابات غیرمجاز و واحدهای صنعتی غیرفعال مورد ارزیابی قرار گرفتهاند؟ آیا ظرفیت صرفهجویی در ساختمانهای اداری، تجاری و مسکونی به درستی مدیریت شده است؟ چرا باید فشار بر صنایعی باشد که تولید، اشتغال و ارزآوری کشور به فعالیت آنها وابسته است؟
از سوی دیگر، چرا هنوز گزارشی شفاف درباره میزان ذخایر گاز در مخازن شوریجه و سراجه، درصد واقعی پرشدگی و ظرفیت برداشت روزانه آنها در روزهای سرد سال منتشر نمیشود؟ چرا اطلاعاتی درباره ذخایر قابل برداشت کشور در آستانه فصل زمستان در دسترس نیست؟
چالشهای تولید گاز
در حوزه تولید گاز نیز سوالات بیپاسخ زیادی وجود دارد. پس از آسیب به تأسیسات و پالایشگاههای گاز، روند بازسازی و تأمین تجهیزات با چه سرعتی پیش رفته است؟ چرا حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه که از مدار خارج شده، هنوز به شرایط قبلی بازنگشته است؟ چرا برای جبران کسری حدود ۴۰۰ میلیون مترمکعبی گاز در روزهای اوج مصرف، در سالهای گذشته راهکار مؤثری اتخاذ نشده است؟ آیا واقعاً پس از سالها مواجهه با ناترازی گاز، هنوز هیچ برنامه مؤثری برای کاهش این شکاف وجود ندارد؟
در این شرایط، اظهاراتی مبنی بر مشروط بودن استفاده از مازوت در نیروگاهها به میزان صرفهجویی مردم یا ارتباط افزایش حقوق کارکنان با کاهش مصرف انرژی، نگرانیهایی را ایجاد میکند که بار اصلی ناترازی دوباره بر دوش مردم گذاشته شود. صرفهجویی امری ضروری است، اما نمیتوان با توصیه به مردم، جای خالی برنامهریزی، سرمایهگذاری، بازسازی زیرساختها و پاسخگویی مدیران را پر کرد.
ضرورت برنامهریزی و مدیریت بهینه
آقای رئیسجمهور! اجازه ندهید که آدرس غلط به شما داده شود. مردم باید در مصرف انرژی صرفهجویی کنند، اما این درخواست نباید به بهانهای برای پنهان کردن ضعفهای مدیریتی و تصمیمهای نادرست سالهای گذشته تبدیل شود. پیش از اینکه محدودیت گاز صنایع مادر به عنوان گزینهای روی میز قرار گیرد، شرکت ملی گاز باید برنامه مشخصی برای افزایش تولید، استفاده بهینه از ذخایر، مدیریت مصارف غیرضروری و تأمین پایدار گاز ارائه دهد.
حفظ جریان گاز پتروشیمیها تنها دفاع از یک صنعت نیست؛ بلکه دفاع از تولید، اشتغال، صادرات، درآمد ارزی و امنیت اقتصادی کشور است. هنوز فرصت برای پیشگیری وجود دارد و نباید منتظر ماند تا سرمای زمستان فرا برسد و سپس قطع گاز صنایع به عنوان سادهترین راه مدیریت بحران معرفی شود. پتروشیمیها نباید بهای ناترازیای را بپردازند که با مدیریت صحیح، برنامهریزی و تصمیمگیری به موقع قابل پیشگیری است.