امضای سند تأسیس کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس در اجلاس رؤسای دانشگاههای غرب کشور به میزبانی دانشگاه رازی صورت گرفت.
به گزارش پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ در پنل دوم اجلاس روسای دانشگاههای غرب کشور که بعدازظهر دوشنبه ۸ دی ماه ۱۴۰۴ در دانشگاه رازی برگزار شد،
سند تأسیس «کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس»
با اجماع کامل شرکتکنندگان به امضا رسید.
احیای زیستبوم راهبردی زاگرس
این کنسرسیوم به عنوان نهادی علمی،
فرابخشی و ساختاریافته، با مأموریت اصلی صیانت،
بازآفرینی و احیای زیستبوم راهبردی زاگرس تشکیل شد.
امضای سند تأسیس کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس
زاگرس؛ زیست بوم راهبردی و بنیان تمدنی ایران زمین
در متن بیانیه این سند آمده است:
زاگرس صرفاً یک رشته کوه یا پهنهای جغرافیایی نیست
بلکه یکی از بنیادیترین مؤلفههای شکلگیری
تمدن ایرانی زیستبوم ما در فلات ایران
و ستون فقرات پایداری اقلیمی آبی و زیستی کشور به شمار میرود.
تعادلهای اکولوژیک در گستره ایران زمین
این پهنه عظیم طبیعی، طی هزارهها بستر شکلگیری،
تمدنها استقرار جوامع انسانی،
تکوین معیشتهای پایدار و حفظ
تعادلهای اکولوژیک در گستره ایران زمین بوده است.
بحران منابع آب و خاک، پیامدهای فزاینده تغییرات اقلیمی
امروزه زیستبوم زاگرس با مجموعهای از
چالشهای عمیق پیچیده و درهم تنیده مواجه است؛
از جمله تخریب و زوال جنگلها، آتشسوزیهای مکرر،
گسترش آفات و بیماریهای گیاهی،
بحران منابع آب و خاک، پیامدهای فزاینده تغییرات اقلیمی
و کاهش تاب آوری اکولوژیک و اجتماعی جوامع محلی،
استمرار این روندها فراتر از یک بحران زیستمحیطی،
تهدیدی جدی برای امنیت زیستی پایداری منابع
انسجام اجتماعی و مسیر توسعه پایدار کشور محسوب میشود.
ضرورتی ملی تمدنی و بین نسلی
بر این اساس، صیانت،
بازآفرینی و احیای زاگرس نه یک انتخاب بلکه
ضرورتی ملی تمدنی و بین نسلی است که
مستلزم اتخاذ نگاهی علمی راهبردی و جامع و عبور از
رویکردهای بخشی، مقطعی و ناهماهنگ میباشد.
ضرورت شکلگیری کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس و رویکرد فرابخشی
نقشی بیبدیل و غیرقابل جایگزین
در ادامه متن این بیانیه تأکید شده است؛
تجربههای چند دهه گذشته به روشنی نشان داده است
که پراکندگی اقدامات موازی کاری نهادی،
فقدان انسجام علمی و نبود یک مرجع هماهنگ دانشگاهی
اثربخشی سیاستها و برنامههای مرتبط
با زاگرس را به طور جدی کاهش داده است.
در چنین شرایطی دانشگاهها به عنوان نهادهای مرجع تولید دانش
تحلیل نظاممند مسائل پیچیده و ارائه راهکارهای مبتنی
بر شواهد علمی، نقشی بیبدیل و غیرقابل جایگزین دارند.
محور زاگرس با درک مسئولیت علمی، اجتماعی و ملی
دانشگاههای واقع در محور زاگرس با درک مسئولیت علمی،
اجتماعی و ملی، خود بر ضرورت ایجاد یک چارچوب منسجم،
نهادمند و فرابخشی تأکید دارند؛
چارچوبی که بتواند ظرفیتهای علمی دانشگاهی را
به فرآیندهای تصمیمسازی سیاستگذاری و
اقدام اجرایی در سطح ملی و منطقهای پیوند دهد.
بدنه اجرایی دولت و نهادهای سیاستگذار کشور
در همین راستا،
کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس به عنوان پاسخی، علمی،
ساختارمند و آیندهنگر به این ضرورت شکل میگیرد؛
بستری برای همافزایی توان دانشگاهها،
شکلدهی به زبان مشترک علمی
و برقراری تعأمل مؤثر و مستمر با
بدنه اجرایی دولت و نهادهای سیاستگذار کشور.
مأموریتهای راهبردی کنسرسیوم
مأموریتهای محوری این کنسرسیوم
در شش محور کلیدی تعیین شده است:
۱. پایش جامع، مستمر و داده محور وضعیت زیستبوم زاگرس
و ایجاد زیرساختهای اطلاعاتی و رصدخانههای علمی
۲. ارائه راهکارهای علمی فناورانه و مدیریتی برای پیشگیری کنترل
و مدیریت آتش سوزیها آفات و مخاطرات زیستمحیطی
۳. حفاظت احیا و باززنده سازی تنوع زیستی جنگلها و رویشگاههای طبیعی زاگرس
۴. توسعه رویکردهای مدیریت پایدار منابع آب و خاک و مقابله با فرسایش و تخریب سرزمین
۵. مطالعه، تقویت و توانمندسازی تابآوری اجتماعی، اقتصادی و معیشتی جوامع محلی
۶. پشتیبانی علمی، تحلیلی و مشورتی از سیاستگذاریهای ملی و منطقهای مرتبط با زاگرس
این مأموریتها با اتکا به رویکردهای بین رشتهای بهرهگیری از
دانش روز فناوریهای نوین و نوآوریهای دانشگاهی دنبال خواهد
حکمرانی، علمی تقسیم کار دانشگاهی و نقش دانشگاهها
کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس بر پایه الگوی حکمرانی علمی
و تقسیم کار تخصصی میان دانشگاههای عضو شکل میگیرد؛
به گونهای که هر دانشگاه متناسب با ظرفیتهای علمی،
تخصصهای پژوهشی و موقعیت جغرافیایی خود
مسئولیت بخشی از مأموریتها و برنامههای کنسرسیوم را عهدهدار شود.
مشارکت فعال اعضا و رعایت اصول علمی و حرفهای انجام میپذیرد
دبیرخانه کنسرسیوم با استقرار در دانشگاه رازی عهدهدار هماهنگی فعالیتها،
پیگیری مصوبات، تسهیل شبکهسازی علمی تجمیع دادهها و
برقراری ارتباط ساختاریافته با نهادهای ملی و دستگاههای اجرایی خواهد بود.
فرآیندهای تصمیمگیری در کنسرسیوم بر مبنای خرد جمعی، شفافیت،
مشارکت فعال اعضا و رعایت اصول علمی و حرفهای انجام میپذیرد.
این الگوی حکمرانی، علمی، زمینهساز ارتقای نقش دانشگاهها
از سطح مشاورهای صرف به سطح کنشگری فعال و اثرگذار
در حل مسائل کلان، پیچیده و راهبردی کشور خواهد بود.
انتظارات الزامات و بیانیه پایانی اجلاس رؤسای دانشگاههای غرب کشور
شرکت کنندگان در این اجلاس بر این باورند که
تحقق اهداف و مأموریتهای کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس
مستلزم حمایت قاطع پایدار و فرابخشی دولت و نهادهای ذیربط،
به ویژه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و
سازمان حفاظت محیطزیست کشور است.
بدون این حمایت ساختاری و نهادمند،
بهرهگیری مؤثر از ظرفیتهای علمی دانشگاهها و
تبدیل دانش به اقدام اجرایی امکان پذیر نخواهد بود.
کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس به عنوان بازوی علمی
رؤسای دانشگاههای عضو کنسرسیوم،
ضمن اعلام تعهد کامل خود به همکاری، علمی همافزایی نهادی و
پیشبرد اهداف این حرکت ملی بر ضرورت
به رسمیت شناختن کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس
به عنوان بازوی علمی معتبر و مرجع تخصصی
در فرآیندهای سیاستگذاری برنامهریزی و
اجرا در حوزه زاگرس تأکید کردند.
این بیانیه حاصل اجماع دانشگاههای غرب کشور
و نقطه آغاز یک مسیر علمی منسجم،
مسئولانه و آیندهنگر برای صیانت از زیستبوم، زاگرس،
تقویت بنیانهای تمدنی ایران زمین و
تضمین حقوق نسلهای آینده است.
ما بر این باوریم که دانشگاه،
در پیوند با دولت و جامعه میتواند و باید نقش محوری در
پاسداری از این میراث طبیعی و تمدنی ایفا کند.
امضای سند تأسیس کنسرسیوم دانشگاههای زاگرس
