فیزو؛ فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشجویی(FISU) در یک نگاه.
محسن عباسیفرد -سردبیر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ رویداد یونیورسیاد ورزشی دانشجویان جهان پس از بازیهای المپیک، بزرگترین اجتماع ورزشی جهان محسوب میشود.
یونیورسیادهای تابستانی شامل ۱۵ رشته ثابت و سه رشته اختیاری هستند که رشتههای اختیاری امتیازی است و به کشور میزبان داده میشود تا رشته ورزشی موردنظر خود را از لیست مورد تأیید فیزو انتخاب کند.
اما ورزش دانشجویی منحصر در کلاسهای تربتبدنی و مسابقات درون دانشگاه نمیشود؛
بلکه در سطح قارهای و جهانی نیز مطرح است.
مسابقات برون مرزی ورزش دانشگاهی بر عهده فدراسیون ملی ورزشهای دانشگاهی است.
که این فدراسیون خود عضو فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی(فیزو) است.
تاریخچهای از بازیهای جهانی دانشجویان و پیدایش آن اجمالا” به شرح ذیل بیان میشود:
فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی تحت نام اختصاری “فیزو” متولی امر برگزاری این بازیهاست.
فیزو در سال ۱۹۴۹ به طور رسمی تأسیس شد و مقر آن کشور کوچک لوگزامبورک بود.
اما منشاء اولیه برگزاری رویداد ورزشی مختص دانشجویان بر میگردد به دهه ۲۰ میلادی.
اولین بازیهای جهانی دانشجویی در سال ۱۹۲۳ در فرانسه برگزار شد. اولینبار در ماه مه سال ۱۹۲۳ فردی فرانسوی به نــام “ژان پتی – ژان” فرانسوی در شهر پاریس اولین دوره بازیهای جهانی دانشجویان را برگزار کرد.
در سال ۱۹۲۴ کنفدراسیون بینالمللی دانشجویان با نام اختصـــاری (آی سی اس) در ورشو آغاز به کار کرد.
اولین کنگره رسمی فیزو نیز سال بعد آن در ورشو برگزار شد که کشورهای زیادی در آن شرکت کردند.
در نهایت فیزو؛ فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشجویی(FISU) ۷۰ سال پیش به طور رسمی تأسیس شد.
بین سالهای ۱۹۲۵ تا ۱۹۳۹چندیـــن رویداد مهم ورزشی دانشجوئی توسط این کنفدراسیون بینالمللی دانشجویان برپا شد.
با روشن شدن آتش جنک جهانی دوم، برگزاری این رویداد ورزشی متوقف شد
پس از چنگ جهانی دوم و توقف چند ساله مسابقات و فعالیتهای ورزشی در جهان در سال ۱۹۴۹، فدراسیون ورزش دانشجویی به طور رسمی در لوکزامبورگ تولد یافت که اولین همایش ورزش بینالمللی دانشگاهی را برگزار کرد.
اما پس از پایان جنک بار دیگر این مسابقات در نقاط مختلف جهان برگزار شد.
در حرکتی جدید در سال ۱۹۵۷ به دعوت فدراسیون ورزش دانشگاهی فرانسه فیزو مسابقاتی را برگزار کرد که دانشجویان دوبلوک غرب و شرق را گرد هم آورد.
پس از این همایش اشتیاق فراوانی به وجود آمد تا مسابقهای بینالمللی برگزار شود که در آن دانشجویان سراسر جهان شرکت کنند.
در سال ۱۹۵۹ فیزو و اتحادیه جهانی دانشجویان توافق کردند تا به طور مشترک در مسابقاتی که سازمان ورزش ایتالیا در تورین برگزار میکند تحت عنوان یونیورسیاد شرکت کنند.
اما بعد از سال ۱۹۵۹ در شهر تورین، بازیهای جهانی دانشجویان نام”یونیورسیاد” به خود گرفت. دراین بازیها برای اولینبار پرچم این بازیها نیز تعیین شد که علامت “یو” بر روی آن حک شده است.
از همین سال دکتر”پریمو نبیولو” از ایتالیا ریاست فیزو را برعهده گرفت و تا زمان مرک در سال ۱۹۹۹ همچنان این سمت را حفظ کرد. وی همزمان ریاست فدراسیون بینالمللی دو ومیدانـــی “یاف” را نیز برعهده داشت.
از سال ۱۹۵۹ به بعد بازیهای جهانی دانشجویان با گستردگی بیشتــر و کیفیت بهتری برگزار شد.
رشتهها غالبا” متفاوت از رشتههای یونیورسیادها
فیزو از سال ۱۹۶۰ بر کار برگزاری مسابقات جهانی دانشجویان در رشتههای مختلف ورزشی نیز نظارت میکند.
ظرف چهلوچهار سال گذشته ۱۰۰ مسابقه دانشجویی در رشتههای مختلف برگزار شده است که این رشتهها غالبا” متفاوت از رشتههای یونیورسیادها بودهاند.
این رشتهها عبارتنداز: دو صحرانوردی، هندبال، تکواندو، موجســـــواری، سهگانه، جهتیابی، تنیسرویمیز، اسبسواری، بدمینتون، قایقرانــی کانو، کاراته، جودو، پاروزنی، فوتبال سالنی، شطرنج، تیراندازی بـاکمان، کانوی آبهای درخشان، دوچرخهسواری، گلف، کشتی، هاکی، اسکواش بعد از بازیهای المپیک، بازیهای جهانی دانشجویان دومین رویداد مهم ورزشی چند رشتهای درسطح جهان است.
این بازیها به دو قسمت یونیورسیاد تابستانی و یونیورسیاد زمستانی طبقهبندی میشود که هریک هر دو سال یکبار برگزار میشود.
در یونیورسیاد تابستانی، دانشجویان در ۱۵ رشته به صورت اجبــاری و تا سه رشته به صورت اختیاری با یکدیگر به رقابت میپردازند.
شاغل به تحصیل و دانشجویانی که سال قبل از برگـــــزاری بازیها
محدودیت سنی ورزشکاران شرکت کننده در یونیورسیادها بین ۱۷ تا ۲۸ سال است.
دانشجویان شاغل به تحصیل و دانشجویانی که سال قبل از برگـــــزاری بازیها فارغالتحصیل شده و یا مدرک معادل داشته باشند حق شرکت درایــــن بازیها را دارند.
معرفی این دانشجویان به کمیته برگزاری یونیورسیاد تنها از طریق سازمان ورزش دانشگاهی کشور متبوع انها صورت میگیرد.
امروز ۱۴۰ کشور از سراسر جهان در این بازیها شرکت میکنند که ایــن کشورها یا عضو فیزو هستند و یا کشورهائی هستند که دارای کمیته المپیـــک رسمی هستند.
ورزشکارانی که فدراسیون ورزشی کشورشان به عضویت فدراسیــــون جهانی رشته ورزشی مربوطه درآمده باشد میتوانند در این بازیها شرکت کنند.
ایران از سال ۱۹۷۰ دراین بازیها حضور داشته است که این حضور تاکنــون یکبار در رشته کشتی، ۵ بار در فوتبال، یکبار در والیبال و دو بــار در بسکتبال بوده است.
در دوره اخیر در سال ۱۹۹۹ در پالما در رشته فوتبال رتبه پنجم را کسب کردیم.
اکبر ایرانمنش از ایران رئیس کمیسیون کشتی فیزو است.
ایران تــــلاش میکند که از دوره سال ۲۰۰۵ در ازمیر کشتی را مجددا” وارد رشتههای این بازیها سازد.
در بیست و یکمین دوره این بازیها در پکن، ایران در سه رشته فوتبال، والیبال و بسکتبال شرکت کردخ است.
یونیورسیادهای زمستانی
یونیورسیادهای زمستانی هم موفقیت مشابهی را تجربه کردند.
گسترش دامنه ورزشهای دانشگاهی باعث شد تا از سال ۱۹۶۰ فیزو برای تکمیل برنامه یونیورسیاد،
بر مسابقات جهانی دانشجویان نظارت کند این مسابقات برای دانشجویان ورزشکار در سراسر جهان برگزار میشد.
تا فرصتی فراهم شود که دانشجویان با روحیه تفاهم و صلح برای کسب نتایج بالای تکنیکی گرد هم آیند.
فیزو به عنوان برگزار کننده پیشرو در ورزش دانشجویان و دارای مقام در برگزاری مسابقات چند رشتهای درسطح جهان دارای ساختاری منعطف و با کفایت است.
رشتههای موجود در یونیورسیاد تایستانی
در یونیورسیاد تابستانی، رقابتها در ۱۵ رشته ورزشی ثابت (دوومیدانی، تیروکمان، شمشیربازی، شیرجه، تنیس، بسکتبال، فوتبال، شنا، ژیمناسیتیک هنری،تنیسرویمیز(پینگپنگ)، تکواندو، جودو، واترپلو، والیبال و ژیمناستیک) در دو قسمت مردان و زنان به صورت ثابت برگزار میشود.
از یونیورسیاد ۲۰۰۷ بانکوک، مقرر شد رشتههای جودو و تنیسرویمیز به رشتههای مذکور اضافه گردد و تا ۳ تا ۴ رشته نیز به عنوان رشتههای اختیاری به میزبان مسابقات هر دوره اختصاص داده میشود.
جزئیات یونیورسیاد زمستانی
در یونیورسیاد زمستانی نیز مسابقات در ۶ رشته اسکی آلپالین، اسکی صحرانوردی، پرش با اسکی، هاکی روییخ، اسکیت نمایشی، اسکیت سرعت مسافت کم(کم فاصله) برگزار میشود و ۱ رشته نیز به انتخاب کشور میزبان به این رشتهها اضافه میشود.
شرکت تمام دانشجویان دنیا اعم از آماتور یا حرفهای در مقطع سنی ۱۷ تا ۲۸ سال در مسابقات آزاد است.
البته در کنار برگزاری یونیورسیادها، برای پرداختن به رشتههای دیگر نیز مسابقات قهرمانی درسطح جهانی درنظر گرفته شده است.
ازجمله؛ دو صحرانوردی، جهتیابی، اسکواش، دوچرخهسواری، هندبال، تیراندازی با کمان، پاروزنی، گلف، تکواندو، اسبسواری، فوتسال، بیسبال، موجسواری، بدمینتون، شطرنج، سهگانه، کشتی آزاد و فرنگی، قایقرانی(کایاک)، کاراته، راگبی، وودبال، مسابقات اسکی آلپاین اروپا، صحرانوردی و صخرهنوردی
اهداف و وظایف فدراسیون بینالمللی ورزش دانشگاهی
گسترش ورزش در دانشگاهها و مراکز آموزشی، جهت افزایش اعتبار خود و اعتبار جنبش ورزش، توسعه فدراسیونهای ملی موجود در کشورهای مختلف و حمایت روابط آنها با دولت، تعأمل با کمیسیونهای مطالعاتی جهت تقویت روابط موجود بین دانشگاهها، حرکتهای ورزشی و دانشجویان و تعأمل با مسئولین سیاسی و اقتصادی و مطبوعات جهت دستیابی به راههای جدید به منظور گسترش ورزش دانشگاهی در تمام کشورها ازجمله اهداف فیزو است.
همچنین شناسایی برنامه توسعه از طریق آموزش و معیارهای اخلاقی، همگام با تکامل وسائل آموزشی در سراسر جهان از دیگر اهداف این فدارسیون است.
فیزو جهت ارتقای ارزشهای ورزشی و تشویق به انجام فعالیتهای ورزشی، همگام با روحیه دانشگاهی تأسیس شد و تصمیم دارد به این اهداف دست یابد.
بیستویکمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۰۱ در شهر پکن چین.
یستودومین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۰۳ در شهر دایگو کرهجنوبی.
بیستو سومین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۰۵ در شهر ازمیر ترکیه.
بیستوچهارمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۰۷ در شهر بانکوک تایلند.
بیستوپنجمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۰۹ در شهر بلگلراد صربستان.
بیستوششمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۱۱ در شهر شنژن چین
بیستوهفتمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۱۳ در کازان روسیه.
بیستوهشتمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۱۵ در گوانگجو کرهجنوبی.
بیستونهمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۱۷ در چینتایپه.
سیامین دوره یونیورسیاد در سال۲۰۱۹ در ناپل ایتالیا.
سییکمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۲۰ در شهر چنگدو استان سیچوان چین.
سییکمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۲۰ بازیهای زمستانی روزهای ۱۱ تا ۲۱ دسامبر (۲۰ تا ۳۰ آذر) در شهر لوسرن سوئیس
اما فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی(فیزو) تاریخ جدید بازیهای تابستانی دانشجویان جهان(یونیوسیاد) ۲۰۲۱ را تیرماه سال آینده اعلام کرد.
اماو اگرهای عدم برگزاری رویداد مهم سییکمین دوره یونیورسیاد
کمیته اجرایی بازیهای دانشجویان جهان، اعلام کرد سیو یکمین یونیورسیاد دانشجویان جهان که در ابتداً قرار بود در چنگدو، استان سیچوان چین در آگوست ۲۰۲۱ برگزار شود به دلیل وضعیت جهانی COVID-۱۹ و محدودیتهای سفر بینالمللی به سال ۲۰۲۲ موکول شد.
بنابراین گزارش طبق اعلام کمیته اجرایی بازیها این رقابتها ۵ تا ۱۶ تیر ۱۴۰۱ برگزار خواهد شد و بر اساس تصمیم فیزو؛ فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی (FISU)، نام بازیهای دانشگاه جهانی Chengdu ۲۰۲۱ و لوگوی آن حفظ خواهد شد.
فدراسیون جهانی ورزش دانشگاهی اعلام کرد مسابقات زمستانی یونیورسیاد که به دلیل بحران کرونا به تعویق افتاده بود، قرار است دسامبر برگزار شود.
فدراسیون بینالمللی ورزش دانشگاهی (فیزو) اعلام کرد این مسابقات در سال ۲۰۲۱ و روزهای ۱۱ تا ۲۱ دسامبر (۲۰ تا ۳۰ آذر) در شهر لوسرن سوئیس برگزار خواهد شد.
فیزو این بازیها را که قرار بود روزهای ۲۱ تا ۳۱ ژانویه (اول تا ۱۱ بهمن) برگزار شود به دلیل کووید ۱۹ به تعویق افتاد.
پس از نظرسنجی انجام شده در میان فدراسیونهای عضو ملی و همچنین ۶ فدراسیون بینالمللی حاکم بر ورزشهای زمستانی، بازیها برای دسامبر برنامهریزی شود.
این تصمیم پس از تصویب کمیته اجرایی فیزو FISU از سوی کمیته برگزاری لوسرن ۲۰۲۱ گرفته شد.
اولگ ماتسیتین رئیس فیزو در این باره گفت: ما خوشحالیم که با وجودی که بازیها به تعویق افتاد اما قرار است سال ۲۰۲۱ برگزار شود.
سییکمین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۲۲ در شهر چنگدو استان سیچوان چین.
سیدومین دوره یونیورسیاد در سال ۲۰۲۳ در شهر اکاترینبورگ روسیه.
اما و اگرها از یونیورسیاد چین و میزبانهای ۳ دوره آینده؟
برگزاری یونیورسیاد ۲۰۲۳ در چین و نیز میزبانی این رقابتها در سالهای ۲۰۲۵، ۲۰۲۷ و ۲۰۲۹ با توجه به تغییر در میزبانی مسابقات، به شرح ذیل است.
مسابقات تابستانی دانشجویان جهان(یونیورسیاد) ابتداً قرار بود سال ۲۰۲۱ برگزار شود که به تعویق افتاد و در نهایت تصمیم بر این شد که مسابقات از ۲۶ ژوئن تا ۷ ژوییه سال ۲۰۲۲ (۵ تا ۱۶ تیر ۱۴۰۱) برگزار شود.
اما بازهم به دلیل همهگیری کرونا برای بار دوم لغو شد و هنوز تاریخ جدید برگزاری این بازیها اعلام نشد
این اتفاق درحالی رخ داده که به تازگی کمیته اجرایی فیزو؛
فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی(FISU) یونیورسیاد تابستانی ۲۰۲۳ را که قرار بود در یکاترینبورگ برگزار شود.
به تعویق انداخت و میزبانی این دوره را از روسیه گرفت و با تعویق مسابقات یونیورسیاد ۲۰۲۲ تقویم برگزاری مسابقات از نظر زمانی دستخوش تغییراتی شد.
هرچند که درباره آخرین وضعیت برگزاری مسابقات تابستانی دانشجویان جهان(یونیورسیاد) در چنگدو چین در سال ۲۰۲۳،
و بر اساس آخرین جلسه کمیته فیزو؛ بینالمللی توسعه ورزش دانشگاهی(FISU) قرار بر این شده است.
تا مسابقات در سال ۲۰۲۳ در این کشور برگزار شود.
میزبان مسابقات تابستانی دانشجویان جهان (یونیورسیاد) ۲۰۲۵، آلمان و یکی از کشورهای آمریکا یا کرهجنوبی میزبانی مسابقات در سال ۲۰۲۷ را برعهده گرفت.
همچنین میزبانی این مسابقات در سال ۲۰۲۹ به کشور روسیه سپرده شده است.
هرچند کمیته اجرایی فیزو؛ فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشگاهی، یونیورسیاد تابستانی ۲۰۲۳ را که قرار بود در یکاترینبورگ برگزار شود به تعویق انداخت.
بعداز لغو مسابقات یونیورسیاد چین طبق تقویم فدراسیون جهانی، ۹ رشته گلف به میزبانی ایتالیا، جهتیابی به میزبانی سوئیس، کانو به میزبانی لهستان، سهگانه به میزبانی برزیل، شطرنج به میزبانی بلژیک، پنجگانه به میزبانی آرژانتین، هندبال به میزبانی کوزوو، بسکتبال سه نفره به میزبانی ترکیه و راگبی که بعداً میزبان آن مشخص خواهد شد، برگزار میشود.
اما با توجه به شرایط روسیه که قرار بود مسابقات ورزشهای رقابتی در این کشور برگزار شود،
در نهایت به دلیل شرایط پیش آمده، میزبانی این رقابتها به کشور ترکیه واگذار شد تا شاهد برگزاری مسابقات در رشتههای ووشو، کشتی آزاد و فرنگی، سامبو، مویتای، کاراته و بوکس باشیم و در این خصوص، دانشگاهها محور اصلی خواهند بود.
فیزو؛ فدراسیون بینالمللی ورزشهای دانشجویی(FISU) در یک نگاه
