ناامیدی و بیعدالتی؛ از چای دبش تا بانکهای سرمایه، آینده و دی
یادداشتی از محسن عباسیفرد در پایگاه تحلیلی- خبری«درسانیوز»؛ روشن است که چه کسانی با سوءاستفاده از قدرت و نفوذ سرمایههای کشور را به یغما بردهاند. نتیجۀ این سوءمدیریت چیزی جز فقر، نابرابری و سرافکندگی ایران در برابر جهانیان نبوده است.
گزارش رسمی بانک مرکزی نشان داده که بانک آینده با سرمایه منفی، اضافهبرداشت ۳۲۰ هزار میلیارد تومانی و داراییهای غیرقابل نقد، عملاً شرایط فعالیت یک بانک سالم را نداشته است.
بانک سرمایه در جذب سپرده و پرداخت تسهیلات بسیار ضعیف عمل کرده به نحوی که این بانک تنها ۲۳ هزار و ۱۳۶ میلیارد تومان سپرده جذب کرده است.
بانک سرمایه یکی از بانکهای خصوصی است، عملکرد ریز تسهیلات این بانک در سامانه کدال منتشر نشده است اما آخرین صورتمالی این بانک متعلق به انتهای آذر ماه ۱۴۰۲ نشان میدهد این بانک وضعیت مناسبی در جذب سپرده و پرداخت تسهیلات ندارد.
کل سپردههای این بانک تا انتهای آذر ۱۴۰۲ به میزان ۲۳ هزار و ۱۳۶میلیارد تومان بوده که از این میان ۵ هزار و ۱۴۹ میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده است، این بانک به میزان هزار و ۸۵۱ میلیارد تومان نیز در بازار سرمایه سرمایهگذاری کرده است.
این بانک تنها ۲۲ درصد از سپردهها را به مردم تسهیلات پرداخت کرده است، ۸ درصد نیز در بازار سهام سرمایهگذاری کرده است، این در حالی است که این بانک ۴۳ هزار و ۸۶۳ میلیارد تومان به بانکها و مؤسسات اعتباری بدهی دارد یعنی بیش از ۸۰ درصد سپردهها بدهی دارد.
نگاهی به اسامی این ۶۷ شرکت و شخص نشان میدهد نامهای مشهوری در این لیست وجود دارد که بهرغم گذشت ۶ سال از شکایت بانک، هنوز قصد ندارند بدهیهای کلان را به این بانک پس دهند.
برای نمونه، آخرین بدهی تسهیلات و تعهدات محمود جهانبانی حدود دوهزار و ۳۵۰ میلیارد تومان، بدهی حسین هدایتی دوهزار و ۲۳۶ میلیارد تومان، بدهی ریختهگران هزارو ۴۰۸ میلیارد تومان، بدهی سامان مدلل هزارو۲۷۵ میلیارد تومان، بدهی حسن شاملویی ۱۰۳۵ میلیارد تومان و بدهی اقدامیان نزدیک به ۶۶۹ میلیارد تومان است.
بانک آینده از جمله بانکهایی بود که نه تنها دارای سرمایه منفی بود، بلکه ساختار مالی سالمی نداشت و براساس گزارش بانک مرکزی ۳۲۰ همت اضافه برداشت انجام داده بود.
بانک آینده در سال ۱۳۹۱ با ادغام سه مؤسسه مالی تأسیس شد و در ابتدا با پرداخت سودهای بالا سهم بزرگی از سپرده های مردم را جذب کرد. اما از سال ۱۳۹۸ روند نزولی آن آغاز شد و در نهایت ۴۲ درصد از کل ناترازی نظام بانکی کشور به این بانک تعلق داشت.
زیان انباشته این بانک تا پیش از انحلال بیش از ۵۴۰ همت و میزان اضافه برداشت آن از بانک مرکزی ۳۱۱ همت برآورد شده بود. درآمد سالانه بانک حدود شش همت و هزینه آن ۷۶ همت بود؛ یعنی هر سال ۷۰ همت کسری عملیاتی.
علیرغم تلاشهای دولت و بانک مرکزی برای اصلاح ساختار و واگذاری داراییها، حجم بالای بدهی و ناترازیهای شدید اجازه اصلاح نداد و نهایتاً بانک آینده طبق ماده ۴۵ قانون جدید بانک مرکزی وارد فرآیند گزیر شد.
بر اساس آخرین ارزیابی بانک مرکزی، پنج بانک دیگر همچنان از شاخص نرمال کفایت سرمایه، پایین ترند و در معرض هشدار قرار دارند:
همانطور که پیداست، در میان بانکهای فوق نیز بانک دی وضعیت نگران کنندهتری دارد و گویا ۵ بانک دیگر نیز در صورت عدم اصلاح، احتمال ورود به فرآیند گزیر در آینده نزدیک وجود دارد.
همچنین سرنوشت چای دبش نیز که رقم این اختلاس حدود ۳٫۴ میلیارد دلار (نزدیک به ۱۴۰ هزار میلیارد تومان در زمان انجام فساد) است که از لحاظ معیار تا زمان خود در ایران بیسابقه بوده است. این فساد نیز یکی دیگر از بزرگترین و سنگینترین فساد مالی است.
من از صمیم قلب نگران آیندۀ جوانان این سرزمین هستم جوانانی که سزاوار امید و آرامشاند نه ناامیدی و بیعدالتی. امیدوارم مسئولان با شجاعت و صداقت از منابع کشور محافظت کنند و به جای منافع شخصی به آسایش و آبادانی مردم بیندیشند.
