ورود نخستین محموله نفت عربستان به چین
شرکت آرامکو اعلام کرد که نخستین محموله نفت خام عربستان در اواخر هفته گذشته به مجتمع جدید پالایشگاهی این شرکت و شرکای چینی‌اش در شمال‌شرق چین تحویل داده شده است. این محموله از بندر جعیما در خلیج فارس بارگیری و توسط نفتکش کَسّاب (Kassab) به مقصد چین منتقل گردیده است.
ورود این محموله، مرحله‌ای حیاتی در آماده‌سازی مجتمع برای آغاز فعالیت‌های خود به شمار می‌آید؛ زیرا تأمین خوراک نفت خام یکی از الزامات اصلی راه‌اندازی واحدهای پالایشی و پتروشیمی است. با این حال، آرامکو هنوز تاریخ رسمی آغاز بهره‌برداری تجاری را اعلام نکرده است. برآورد مؤسسه تحلیل بازار انرژی Energy Aspects در یادداشتی که در تاریخ ۱۳ اکتبر منتشر شد، آغاز فعالیت تجاری این مجتمع را برای سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی می‌کند.
پالایشگاه مشترک آرامکو و چین چه ظرفیتی دارد؟
مجتمع جدید با نام HAPCO یا شرکت پالایش و پتروشیمی هوآجین آرامکو، یکی از پروژه‌های بزرگ همکاری انرژی میان عربستان سعودی و چین به شمار می‌رود. این مجموعه شامل یک پالایشگاه با ظرفیت فرآورش روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت خام و یک مجتمع پتروشیمی است. ظرفیت تولید سالانه محصولات پتروشیمی آن شامل ۱.۶۵ میلیون تن اتیلن و ۲ میلیون تن پارازایلین خواهد بود. ترکیب پالایش نفت خام با تولید مواد پایه پتروشیمی، امکان تبدیل بخشی از نفت ورودی به محصولات با ارزش افزوده بالاتر را فراهم می‌کند. این ساختار می‌تواند برای تأمین خوراک صنایع شیمیایی و تولید محصولات مورد نیاز زنجیره‌های پایین‌دستی چین اهمیت داشته باشد.
شرکای چینی آرامکو در پروژه HAPCO
پروژه HAPCO با همکاری آرامکو و دو شریک چینی، یعنی شرکت North Huajin Chemical Industries Group و شرکت Panjin Xincheng Industrial Group توسعه یافته است. این همکاری بخشی از روابط گسترده‌تر انرژی میان عربستان سعودی و چین است که علاوه بر فروش نفت خام، شامل سرمایه‌گذاری در پالایش، پتروشیمی و زیرساخت‌های پایین‌دستی نیز می‌شود. برای آرامکو، حضور در چنین پروژه‌ای می‌تواند ارتباط بلندمدت‌تری با بازار مصرف چین ایجاد کند و در عوض، شرکای چینی از دسترسی به خوراک نفت خام عربستان و ظرفیت جدید پالایش و تولید محصولات پتروشیمی بهره‌مند خواهند شد.
چرا این پروژه برای بازار نفت چین اهمیت دارد؟
چین به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان و واردکنندگان نفت خام جهان، دارای ظرفیت پالایشگاهی گسترده‌ای است. راه‌اندازی یک مجتمع جدید با ظرفیت روزانه ۳۰۰ هزار بشکه می‌تواند بر ترکیب تقاضای این کشور برای گریدهای نفت خام و محصولات پالایش‌شده تأثیرگذار باشد. این پروژه در شرایطی به مرحله آماده‌سازی نهایی رسیده که بازار انرژی چین با پیامدهای جنگ آمریکا و ایران و اختلال در جریان نفت از خاورمیانه روبه‌روست. در ماه‌های اخیر، چین اقداماتی از جمله کاهش واردات نفت خام، استفاده از ذخایر و توقف موقت صادرات برخی فرآورده‌های نفتی را برای مدیریت شرایط عرضه در پیش گرفته است. در چنین فضایی، راه‌اندازی ظرفیت پالایشی جدید می‌تواند به تقویت توان فرآورش داخلی چین کمک کند؛ هرچند میزان اثرگذاری آن به زمان آغاز تولید، دسترسی پایدار به خوراک و وضعیت تقاضای فرآورده‌های نفتی بستگی دارد.
اهمیت راهبردی محموله‌های نفت عربستان برای HAPCO
تحویل نخستین محموله نشان‌دهنده شکل‌گیری زنجیره تأمین نفت خام برای مجتمع است. عربستان سعودی به عنوان یکی از تأمین‌کنندگان کلیدی نفت چین به شمار می‌رود و دسترسی مستقیم پروژه به نفت این کشور می‌تواند در برنامه‌ریزی بلندمدت خوراک پالایشگاه نقش مهمی ایفا کند. برای آرامکو، سرمایه‌گذاری در ظرفیت پالایشی خارج از عربستان، راهی برای تقویت حضور در بازارهای مصرف و ایجاد تقاضای پایدار برای نفت خام این شرکت است. چنین مشارکت‌هایی به تولیدکننده اجازه می‌دهد تا علاوه بر فروش محموله‌های نفتی، در مراحل پایین‌دستی زنجیره ارزش نیز حضور داشته باشد. با این حال، ورود نخستین محموله به‌تنهایی به معنای آغاز تولید تجاری نیست و پیش از بهره‌برداری کامل، راه‌اندازی واحدها، آزمایش تجهیزات و آماده‌سازی فرآیندهای عملیاتی باید تکمیل شود.
بر اساس ارزیابی Energy Aspects، انتظار می‌رود مجتمع HAPCO در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ وارد مرحله بهره‌برداری تجاری شود. اگر این زمان‌بندی محقق شود، پروژه ظرفیت تازه‌ای به صنعت پالایش و پتروشیمی چین اضافه خواهد کرد. تاریخ نهایی راه‌اندازی رسمی هنوز اعلام نشده است؛ بنابراین، زمان شروع تولید می‌تواند تحت تأثیر روند آزمایش تجهیزات، آماده‌سازی عملیاتی و شرایط تأمین خوراک قرار گیرد. در مجموع، ورود نخستین محموله نفت خام عربستان به پالایشگاه مشترک آرامکو و شرکای چینی، نقطه عطفی در مسیر تکمیل این پروژه است. این مجتمع با ظرفیت بالای پالایش و تولید پتروشیمی می‌تواند پیوند میان صادرات نفت عربستان و صنایع پایین‌دستی چین را تقویت کند.
