یادداشتی از فاطمه زنده‌زبان در پایگاه تحلیل خبری دُرسا نیوز:وقتی پیاده‌رو، سد راه زندگی می‌شود؛ کرمانشاه و حق فراموش‌شده معلولان
اگر بخواهیم کیفیت مدیریت یک شهر را با یک معیار بسنجیم، پیاده‌روها بهترین انتخاب هستند. نه بزرگراه‌های عریض و نه پل‌های تازه‌ساز، به اندازه پیاده‌روها وضعیت واقعی مدیریت شهری را نشان نمی‌دهند. پیاده‌روها هر روز میزبان ساده‌ترین حق شهروندان، یعنی «حق عبور» هستند. با این حال، این معیار در کرمانشاه برای بسیاری از افراد دارای معلولیت، سالمندان و نابینایان، نمره قابل قبولی نمی‌گیرد.
کافی است چند دقیقه در پیاده‌روهای شهر قدم بزنید. چاله‌های رهاشده، موزاییک‌های شکسته، اختلاف سطح‌های خطرناک، رمپ‌های غیراستاندارد و جوی‌های بدون پوشش، خیلی زود خودنمایی می‌کنند. این تصویر با آنچه مسئولان در گزارش‌های رسمی ارائه می‌دهند، فاصله زیادی دارد. این مشکلات شاید برای یک شهروند عادی تنها چند دقیقه تأخیر ایجاد کنند، اما برای فردی که از ویلچر استفاده می‌کند یا نابیناست، گاهی به معنای پایان مسیر هستند.
توسعه شهری زمانی معنا پیدا می‌کند که همه شهروندان، بدون تبعیض، بتوانند از فضاهای عمومی استفاده کنند. با این حال، بسیاری از معابر کرمانشاه هنوز نیازهای افراد دارای معلولیت را نادیده می‌گیرند. این بی‌توجهی، استقلال بخشی از شهروندان را سلب کرده است. در نتیجه، بسیاری از آنان برای انجام ساده‌ترین کارهای روزمره به دیگران وابسته می‌شوند.
نگران‌کننده‌تر از همه، عادی شدن این وضعیت است. هر بار که شهروندی در چاله‌ای گرفتار می‌شود یا ویلچری پشت جدولی بلند متوقف می‌ماند، واکنش‌هایی در فضای مجازی شکل می‌گیرد. اما این واکنش‌ها خیلی زود فروکش می‌کنند. سپس همه چیز به فراموشی سپرده می‌شود و مشکل همچنان باقی می‌ماند. انگار خطر به بخشی از چهره شهر تبدیل شده است.
مناسب‌سازی معابر، یک اقدام تشریفاتی یا تبلیغاتی نیست. این موضوع مستقیماً با کرامت انسانی، عدالت اجتماعی و حقوق شهروندی ارتباط دارد. شهری که تردد ایمن را از بخشی از شهروندان خود سلب کند، حتی با افتتاح پروژه‌های عمرانی متعدد نیز نمی‌تواند عنوان «شهر برای همه» را به دست آورد.
در این میان، یک پرسش اساسی مطرح می‌شود. سهم نظارت کجاست؟ اگر دستگاه‌های اجرایی پروژه‌ها را با بودجه عمومی اجرا می‌کنند، چرا برخی پیاده‌روها تنها چند ماه بعد دچار شکستگی، نشست یا فرسودگی می‌شوند؟ چرا مسیرهای ویژه نابینایان به تیر برق، تابلوهای تبلیغاتی یا موانع شهری ختم می‌شوند؟ مهم‌تر از همه، آیا کسی پیش از افتتاح این پروژه‌ها، مسیر را با ویلچر یا عصای سفید آزمایش می‌کند؟
مدیریت شهری تنها به آسفالت خیابان‌ها یا افتتاح پروژه‌های عمرانی محدود نمی‌شود. مدیران موفق به جزئیاتی توجه می‌کنند که کیفیت زندگی مردم را تغییر می‌دهد. پیاده‌رو، ویترین عدالت شهری است. هر شهروند می‌تواند بدون نیاز به آمار و گزارش، عملکرد مدیران را از روی کیفیت همین پیاده‌روها قضاوت کند.
امروز مردم کرمانشاه بیش از هر زمان دیگری انتظار اقدام عملی دارند. شهرداری، شورای اسلامی شهر و دیگر دستگاه‌های مسئول باید برنامه‌ای شفاف برای اصلاح معابر ارائه کنند. شناسایی نقاط حادثه‌خیز، استانداردسازی رمپ‌ها، ترمیم پیاده‌روهای فرسوده و حذف موانع فیزیکی، باید در اولویت قرار گیرد. همچنین مدیران باید زمان‌بندی اجرای پروژه‌ها و گزارش پیشرفت آن‌ها را در اختیار افکار عمومی قرار دهند.
شاید بهترین راه برای درک این مشکلات، تجربه مستقیم آن باشد. مسئولان می‌توانند تنها یک روز، بدون خودرو و بدون همراه، با ویلچر یا عصای سفید در مسیر میدان آزادی تا میدان فردوسی یا از چهارراه مدرس تا بازار کرمانشاه تردد کنند. آنچه در این مسیر می‌بینند، از بسیاری از گزارش‌های کارشناسی گویاتر خواهد بود.
شهر زمانی شایسته عنوان «انسان‌محور» است که همه شهروندان بتوانند با امنیت، آرامش و استقلال در آن رفت‌وآمد کنند. تا آن روز، هر چاله در پیاده‌رو و هر رمپ غیراستاندارد، فقط یک نقص عمرانی نیست. این مشکلات، فاصله میان وعده‌های مدیریت شهری و واقعیت زندگی مردم را به‌خوبی نشان می‌دهند.
