پالایشگران هندی وارد بازار نفتکش شدند
به گزارش پایگاه تحلیل-خبری درسا نیوز، شرکتهای پالایشی هند اقدام به برگزاری مناقصههایی برای اجاره نفتکش کردهاند تا بتوانند نفت خام را بهطور مستقیم از خلیج فارس بارگیری کرده و از مسیر تنگه هرمز به هند منتقل کنند. بر اساس اطلاعات منتشر شده، تاکنون شرکتهای Sinokor Group و Dynacom Tankers Management موفق به کسب مناقصه شدهاند. همچنین، شرکتهای Shipping Corporation of India و Lila Global نیز پیشنهاداتی ارائه کردند، اما مناقصههای آنها لغو گردید.
افزایش قیمت نفت و بحران حملونقل
وزیر نفت هند اظهار داشت که افزایش قیمت نفت در شرایط کنونی بیشتر ناشی از اختلال در مسیرهای حملونقل است تا کمبود فیزیکی نفت خام. پالایشگران هندی از ابتدای جنگ آمریکا و ایران به دلیل نگرانی از حملات در تنگه هرمز، از اعزام نفتکشهای خود برای انتقال نفت خلیج فارس خودداری میکردند. در مدل قبلی، تولیدکنندگان نفت خلیج فارس و شرکتهای بینالمللی با پذیرش ریسک حمل، نفت را به پالایشگران هندی تحویل میدادند. این روش اگرچه ریسک عبور از هرمز را از دوش خریدار برمیداشت، اما هزینه حمل و پریمیوم بیشتری به پالایشگران تحمیل میکرد. اکنون پالایشگران با اجاره مستقیم کشتی، سعی در کنترل بیشتر هزینه حمل و زنجیره تأمین دارند.
تخفیف نفت عراق و تغییر رویکرد
یکی از عوامل مهم در این تغییر، عرضه نفت عراق با تخفیفهای قابل توجه است. شرکت بازاریابی دولتی نفت عراق، SOMO، برای قراردادهای تحویل اکتبر، محمولههایی را با تخفیفهایی تا ۳۷ دلار به ازای هر بشکه نسبت به شاخصهای منطقهای عرضه کرده است. این معاملات عمدتاً بر مبنای FOB انجام میشوند؛ به این معنی که خریدار مسئول پیدا کردن نفتکش، بارگیری و انتقال محموله تا مقصد است. بنابراین، تخفیف نفت عراق میتواند بخشی از هزینه و ریسک اضافی حمل را جبران کند.
تغییرات در مدل حمل و تأمین نفت
مدلهای مختلف حمل و نقل نفت شامل مسئولیت حمل و هزینههای مربوط به آن است. در مدل CFR، هزینه حمل توسط فروشنده لحاظ میشود، در حالی که در مدل FOB، خریدار باید نفتکش و حمل را تأمین کند. در مدل جدید، پالایشگران هندی به همراه شرکتهای کشتیرانی کنترل بیشتری بر هزینه و لجستیک دارند، اما ریسک عبور از تنگه هرمز را نیز میپذیرند.
کاهش وابستگی به نفت روسیه
در هفتههای اخیر، شرکتهایی مانند Indian Oil، Reliance Industries، Bharat Petroleum و HPCL-Mittal Energy نفت عراق را بهصورت FOB خریداری کردهاند. این تغییر در شرایطی صورت گرفته که عرضه نفت روسیه به هند نیز با محدودیتهایی مواجه شده است. طبق دادههای Kpler، واردات نفت روسیه به هند در سپتامبر به حدود ۱.۷۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.
افزایش جریان نفت از هرمز
یکی از دلایل مهم تغییر رفتار پالایشگران، افزایش جریان نفت از تنگه هرمز است. طبق دادههای Kpler، حجم نفتی که در سپتامبر از هرمز به مقصد هند عبور کرده، بهطور متوسط حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز بوده است. مجموع واردات نفت هند از خاورمیانه نیز حدود ۲.۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده که بخشی از آن از مسیر دریای سرخ و خارج از هرمز وارد میشود.
تغییر مقررات عبور نفتکشها
یک مانع مهم دیگر، محدودیتهای مربوط به استفاده از دریانوردان هندی در سفرهای مرتبط با هرمز بود. در ماه اوت، اداره کل کشتیرانی هند موضع خود را تعدیل کرد و بهجای ممنوعیت قبلی، از شرکتهای کشتیرانی و آژانسهای تأمین نیروی انسانی خواست تا رضایت دریانوردان هندی را برای عبور از هرمز دریافت کنند. این تغییر، امکان استفاده بیشتر از نفتکشهای دارای خدمه هندی برای حمل محمولههای خلیج فارس را فراهم کرده است.
ریسکهای امنیتی و هزینههای بالاتر
افزایش عبور نفتکشها از هرمز به معنی حذف ریسک امنیتی نیست. در همین هفته، سه نفتکش در این آبراه هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتند. همچنین، ظرفیت انتقال کشتیبهکشتی در خلیج عمان در مقاطعی به سقف خود رسیده بود. بنابراین، تصمیم پالایشگران هندی باید بهعنوان تغییر در مدیریت هزینه و ریسک زنجیره تأمین در نظر گرفته شود، نه به معنای عادی شدن کامل شرایط کشتیرانی در هرمز.
جمعبندی
پالایشگران هند اکنون در حال انتقال بخشی از ریسک حمل نفت از فروشندگان و تجار به خود هستند. ترکیب افزایش جریان نفت از هرمز، تخفیف سنگین نفت عراق و کاهش دسترسی هند به برخی محمولههای روسی، انگیزه این تغییر را تقویت کرده است. اما حمل مستقیم از خلیج فارس به معنای پذیرش ریسکهای امنیتی و هزینههای بالاتر بیمه و اجاره نفتکش است.