چاپخانهای که از دل آوار و آتش، کلمه را نجات داد
محسن عباسیفرد عضو فدراسیونهای بینالمللی و جهانی IFJ)، AIPS، FISU) سردبیر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ بوی مرکب چاپ، هنوز در خیابان معلم غربی کرمانشاه پیچیده است؛ بویی که از شهریور ۱۳۳۱ تا امروز، با خاطرات شبهای انقلاب، خاکستر بمباران و عرق بازسازی عجین شده است.
چاپخانه محمدی و یارمحمدی، پس از هشتاد سال، هنوز نفس میکشد؛
نه بهعنوان یک کارگاه صنعتی، که بهعنوان میراثی زنده از مردانی که باور داشتند
«کلمه هرگز نمیمیرد».
این یادداشت، روایت همان باور است؛ روایت هشت دهه ایستادگی در صنعت چاپ غرب ایران.
میراثی که از دل تاریخ و آتش سر برآورد
در میان انبوه کارگاههای چاپ و نشر که در طول هشت دهه اخیر در غرب ایران پا گرفته
و از میان رفتهاند، نام «محمدی و یارمحمدی» نه فقط بهعنوان یک برند،
که بهمثابه یک شناسنامه فرهنگی برای صنعت چاپ کرمانشاه و ایلام ثبت شده است.
خانوادهای که از شهریور ۱۳۳۱ تا امروز، سه نسل را پشت سر گذاشته و هر نسلی،
امانتدار همان شوری بوده که ابوالفتح یارمحمدی در نخستین روزهای تأسیس،
در دستگاههای سربی خود دمید.
از حروف سربی تا چاپ دیجیتال؛ روایت سه نسل
این یادداشت، مروری است بر هشتاد سال فعالیت مستمر چاپخانههای محمدی و یارمحمدی؛
روایتی از تعهدی که:
در شبهای انقلاب، با چاپ اعلامیههای ممنوعه رنگ خون گرفت،
در بمبارانهای جنگ با خاکستر عجین شد،
و باز از میان آوار سر برآورد تا امروز، در خیابان معلم غربی کرمانشاه، با مدیریت بهرام یارمحمدی
و حضور نسل سوم (بابک یارمحمدی)، همچنان کلمه را بر کاغذ جاری کند.
اما راز ماندگاری یک مجموعهی صنعتی-فرهنگی، پس از سه نسل و در میان تلاطمهای تاریخی،
در چیست؟
و چگونه این خانواده از چاپخانهای کوچک به نمادی از استقامت فرهنگی در غرب ایران تبدیل شده است؟
هشتاد سال ایستادگی در صنعت چاپ کرمانشاه
در روزگاری که بسیاری از کسبوکارهای خانوادگی پس از یکی دو نسل،
یا به فراموشی سپرده میشوند یا هویت خود را از دست میدهند،
چاپخانه یارمحمدی در کرمانشاه، روایتی استثنایی از تداوم و تعهد را به نمایش گذاشته است.
از شهریور ۱۳۳۱ که ابوالفتح یارمحمدی پایههای این مجموعه را در کرمانشاه و ایلام بنا نهاد،
تا امروز که نسل سوم (بابک یارمحمدی) چرخهای دستگاههای چاپ را میچرخاند،
این کارگاه کوچک به یکی از کهنترین و ماندگارترین نهادهای فرهنگی غرب ایران تبدیل شده است.
نقش بیبدیل در انقلاب و دفاع مقدس
آنچه این چاپخانه را از بسیاری مجموعههای مشابه متمایز میکند،
تنها قدمت و سابقهی آن نیست؛ نقشی است که در دو مقطع سرنوشتساز
تاریخ معاصر ایران ایفا کرد:
در شبهای انقلاب، جایی که چاپ اعلامیهها و کتب ممنوعه، جسورانهترین کار ممکن بود،
این چاپخانه با فعالیتهای شبانهروزی، به سنگری برای انقلابیون تبدیل شد.
در سالهای دفاع مقدس، وقتی بمبارانها چاپخانه را با خاک یکسان کرد،
بازسازی دوبارهی آن از میان آوارها نشان داد که تخریب فیزیکی هرگز نمیتواند عزمی
را که در این خانواده ریشه دوانده، از بین ببرد.
نسل سوم؛ میراثدار عصر دیجیتال
نسل سوم امروز با نگاه به آینده و بهروزرسانی تکنولوژی، تلاش میکند
این میراث هشتاد ساله را حفظ کند و با عصر دیجیتال همراه شود.
بابک یارمحمدی، با درکی عمیق از تحولات صنعت چاپ، پلی میزند میان سنت و مدرنیته
تا نام «محمدی و یارمحمدی» همچنان در صفحههای تاریخ صنعت چاپ ایران بدرخشد.
فرجام پایانی؛ حروف سربی از هر فشنگ گویاترند
این، فراتر از یک روایت صنعتی، یک درس مدیریتی و فرهنگی است:
«هنگامی که یک مجموعه با تعهد به فرهنگ و تاریخ گره میخورد، از هر آتشی سالمتر
بیرون خواهد آمد» و حروف سربی، همیشه گویاتر از هر فشنگ و آتشی خواهند بود.
