گردشگری کدام خاورمیانه آقای وزیر؟
یادداشتی از مسعود رنجبر در پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، بهتازگی اعلام کرده است که در شرایط فعلی، نهتنها ایران، بلکه کل منطقه خاورمیانه گردشگر پسند نیست.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که آمارهای بینالمللی از وقوع یک رنسانس عظیم در گردشگری خاورمیانه حکایت دارد
و کشورهای همسایه با سیاستهای خلاقانه، رکوردهای تاریخی را جابهجا میکنند.
رکوردشکنی همسایگان در بحبوحه رکود گردشگری ایران
هفته گذشته، وزیر گردشگری کشور از بهبود نسبی وضعیت ورودی گردشگران خبر داد و اعلام کرد
که آمار ورود گردشگران از منفی ۵۲ به مثبت ۱۰ رسیده است.
با این حال، وزیر امور خارجه دیدگاه متفاوتی دارد و منطقه را برای سفر نامناسب میداند.
اما واقعیت میدانی و آماری منطقه چیز دیگری است.
در حالی که گردشگری ایران به دلیل چالشهای متعدد و قرارگیری در لیست قرمز برخی کشورها با رکود بیسابقهای مواجه شده،
کشورهای همسایه با سیاستگذاری بلندمدت و سرمایهگذاریهای کلان، دوران طلایی خود را سپری میکنند.
برای مثال، عربستان سعودی در تابستان ۲۰۲۵ میزبان بیش از ۳۲ میلیون گردشگر داخلی و بینالمللی بود که نشاندهنده رشد ۲۶ درصدی نسبت به سال قبل است.
شهرهای بزرگی مانند دبی و استانبول نیز آمارهای خیرهکنندهای ثبت کردهاند؛
دبی در هشت ماه نخست ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۲.۵ میلیون گردشگر جذب کرده و استانبول نیز آمار ۱۳ میلیونی را به ثبت رسانده است.
این ارقام بهوضوح نشان میدهد که به جز ایران، دیگر کشورهای خاورمیانه نهتنها گردشگر پسند هستند، بلکه به قطبهای جهانی تبدیل میشوند.
رنسانس گردشگری در خاورمیانه؛ رویای قطب جهان شدن
برخلاف دیدگاه وزیر امور خارجه، کشورهای منطقه رؤیای قطب گردشگری جهان شدن
را در سر میپرورانند و برای تحقق آن، سرمایهگذاریهای زیرساختی عظیمی آغاز کردهاند.
صنعت گردشگری در منطقه MENA (خاورمیانه و شمال آفریقا) در سال ۲۰۲۵ رشد چشمگیری داشته است.
به گزارش Middle East Briefing، منطقه خاورمیانه در حال تجربه نوعی رنسانس در هتلداری و گردشگری است.
این تحول با راهبردهای ملی جاهطلبانه، پروژههای عظیم و بهبود پساکرونا هدایت میشود.
دولتهای منطقه گردشگری را بهعنوان موتور اصلی تنوعبخشی اقتصادی خود تعریف کردهاند
و پروژههایی همچون نئوم در عربستان، توسعه موزههای لوور ابوظبی
و رویدادهای بزرگ بینالمللی را کلید زدهاند.
چشمانداز ۲۰۳۰؛ اعدادی که جهان را متحیر کرد
برنامههای چشمانداز ۲۰۳۰ همسایگان ما بسیار بلندپروازانه است:
عربستان سعودی: هدفگذاری جذب ۱۵۰ میلیون گردشگر تا سال ۲۰۳۰.
مصر: تلاش برای جذب ۳۰ میلیون گردشگر تا ۲۰۲۸.
امارات: برنامه جذب ۵۵ میلیون گردشگر تا ۲۰۳۰.
امارات به عنوان قدرت بلامنازع منطقه شناخته میشود.
دبی با جذب ۱۲.۵ میلیون گردشگر در هشت ماه نخست سال،
رشد ۵ درصدی را تجربه کردهو پیشبینی میشود این عدد تا پایان سال به ۱۹.۵ میلیون نفر برسد.
درآمد هتلهای امارات در نیمه نخست ۲۰۲۵ به ۷.۱ میلیارد دلار رسید
و نرخ اشغال هتلها به ۸۰.۵ درصد افزایش یافت.
عربستان نیز با سرمایهگذاری بیش از یک تریلیون دلار در پروژههایی مانند دریای سرخ و قدیه،
به دنبال تغییر تصویر سنتی خود و تبدیل شدن به مقصدی پیشرو در جهان آینده است.
قطر نیز با تأکید بر گردشگری فرهنگی، در نیمه نخست ۲۰۲۵ پذیرای ۲.۶ میلیون گردشگر بوده
و نرخ اشغال هتلهای آن به ۷۱ درصد رسیده است.
چرا همسایگان موفق شدند و ایران زمینگیر شد؟
مرور آمارها نشان میدهد که فراتر از مسئله امنیت،
سیاستهای فعال اقتصادی نقش کلیدی در این موفقیت داشته است.
کشورهای منطقه با ارائه مشوقهای مالی، اصلاحات قانونی،
تسهیل فرآیند ویزا و ایجاد مناطق ویژه گردشگری، بستری جذاب برای سرمایهگذاری خارجی فراهم کردهاند.
این کشورها بهخوبی دریافتهاند که انزوا و انکار واقعیتها،
به وجهه بینالمللی و اقتصادشان آسیب میزند.
آنها با میزبانی از رویدادهای بزرگ جهانی و بازاریابی خلاقانه،
خود را به عنوان مقاصد امن و لوکس معرفی کردهاند.
در نقطه مقابل، گردشگری ایران با بحرانهای پیدرپی دست و پنجه نرم میکند.
حتی کشور همسایه عراق نیز با برنامهریزی مشخص،
در مسیر بازگشت به بازار گردشگری جهانی گام برمیدارد.
جمعبندی؛ بازنگری در سیاستها یا ادامه انزوا؟
اظهارات وزیر امور خارجه مبنی بر «گردشگرپسند نبودن خاورمیانه» با واقعیت آماری منطقه در تناقض است.
بررسیها نشان میدهد که این وضعیت بیش از آنکه ویژگی کلی منطقه باشد، صرفاً به ایران محدود شده است.
شاید بهجای نادیده گرفتن واقعیتها و انکار رنسانس گردشگری همسایگان،
بازنگری در سیاستهای داخلی و خارجی، تسهیل زیرساختها و بهبود چهره بینالمللی،
بتواند ایران را از لیست قرمز کشورها خارج کند و سهم از دست رفته
این سرزمین کهن را در بازار جهانی گردشگری بازگرداند.
گردشگری کدام خاورمیانه آقای وزیر؟
