روز جهانی گردشگری چیزی بیش از یک رویداد
یادداشتی از محسن کرمی در پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ روز جهانی گردشگری در ۲۷ سپتامبر، که با شعار گردشگری و تحول پایدار به‌عنوان شعار محوری سال ۲۰۲۵ اعلام شده است؛ کشورهای مختلف جهان را گرد هم می‌آورد تا نقش حیاتی گردشگری را در تقویت رشد اقتصادی جهانی، تبادل فرهنگی و پایداری. زیست‌محیطی گرامی بدارند.
سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل متحد (UNWTO) این رویداد را سالانه با تأکید بر سهم مثبت گردشگری در جهان برگزار می‌کند.
اهمیت روز جهانی گردشگری
روز جهانی گردشگری چیزی بیش از یک رویداد است؛ این روز فراخوانی برای اقدام جهانیان است تا نقش گردشگری را در توسعه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی درک کنند. این روز، ارزش گردشگری را نه تنها به عنوان منبع درآمد، بلکه وسیله‌ای برای تبادل فرهنگی و محرکی مهم برای پایداری محیط‌زیست ترویج می‌دهد.
از آنجایی که گردشگری بخش کلیدی است که هر کشوری را در بر می‌گیرد، ابزاری قدرتمند برای برجسته کردن شیوه‌های پایدار، افزایش آگاهی از مسائل زیست‌محیطی و کمک به توسعه جامعه است.
گردشگری به عنوان نوری برای کشف و ارتباط، فرهنگ، اقتصاد و روح مشترک انسان ها می‌باشد.
از این رو رشد چشمگیر این صنعت، یک واقعیت غیرقابل انکار را برجسته کرده است: لزوم اولویت دادن به پایداری؛ همزمان با تکامل گردشگری جهانی این صنعت در حال آغاز یک سفر متحول کننده است؛ سفری که می‌کوشد پتانسیل بزرگ خود را با متعهدانه با محیط زیست هماهنگ کند.
پایداری در گردشگری دیگر یک آرمان دور از دسترس نیست، بلکه یک هدف احتناب ناپذیر است که مستلزم سرمایه‌گذاری در شیوه‌های مدیریت سبز است که نه تنها به نفع صنعت، بلکه به نفع زمین نیز باشد. سازمان ملل متحد بارها تأکید کرده است که سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و تأثیرگذار برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار چشم‌اندازی جامع برای جهانی بهتر تا سال 2030 – بسیار مهم هستند.
گردشگری، بخشی که عمیقاً با اقتصاد جوامع و زندگی‌های فردی در هم تنیده است، راهی منحصر به فرد برای مقابله با چالش‌های همچون تغییرات اقلیمی و گذار به اقتصادهای پایدار ارائه می‌دهد.
نقش سرمایه‌گذاری‌های سبز در گردشگری
سرمایه‌گذاری‌های سبز به سرعت در حال تبدیل شدن به سنگ بنای تکامل این صنعت هستند.
از ابتکارات انرژی تجدیدپذیر گرفته تا زیرساخت‌های سازگار با محیط زیست، چنین سرمایه‌گذاری‌هایی تضمین می‌کنند که گردشگری به جای تخریب، به حفظ محیط زیست کمک می‌کند.
گواهینامه‌های سبز، که هم کسب‌وکارها و هم مسافران را راهنمایی می‌کنند، به طور فزاینده‌ای به عنوان شاخص‌های پایداری شناخته می‌شوند و انتخاب‌های مسئولانه را تشویق می‌کنند و فرهنگ پاسخگویی را پرورش می‌دهند.
گردشگری بوم‌شناختی که بر حداقل تأثیر بر محیط زیست و سفر مسئولانه تأکید دارد، با این رویکرد گردشگران دیگر صرفاً تماشاگر نیستند؛ آنها با انتخاب تجربه و شیوه‌ای خاص به اکوسیستم‌های طبیعی احترام می‌گذارند و به مشارکت‌کنندگان فعال در پایداری تبدیل می‌شوند.
در همین حال، مشوق‌ها و سیاست‌های حمایتی دولت خصوصا در برنامه هفتم توسعه و مدیریت انرژی در کشور اهداف متعددی پیش‌بینی نموده است؛ که همگی به بهبود مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست منجر می‌شوند.
اهداف این برنامه شامل کاهش مصرف انرژی در صنایع، افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، و بهبود بهره‌وری انرژی در بخش‌های مختلف اقتصادی است که راه را برای پذیرش بیشتر شیوه‌های پایدار هموار نموده است.
فرصت‌ها و چالش‌ها
با وجود این پیشرفت‌ها، چالش‌ها همچنان پابرجا هستند. بار مالی گذار به شیوه‌های سبز می‌تواند پیچیده و با عدم همراهی سیستم بانکی مواجهه شود، به‌ویژه برای مشاغل خرد و تاسیسات گردشگری. ابتکارات سبز اغلب به سرمایه‌گذاری‌های اولیه و زیر ساخت قابل توجهی نیاز دارند و موانعی را برای کسب‌وکارهایی با منابع محدود ایجاد می‌کنند.
علاوه بر این، شیوه‌های سنتی ریشه‌دار و مقاومت در برابر تغییر می‌تواند پذیرش روش‌های پایدار در صنعت گردشگری را کاهش دهد.
ایجاد تعادل بین گردشگری انبوه و پایداری، مسئله‌ی حساس دیگری است. در حالی که گردشگری باعث رشد اقتصادی می‌شود، افزایش بی‌رویه‌ی بازدیدکنندگان می‌تواند فشار زیادی بر اکوسیستم‌ها و منابع محلی وارد کند.
ایجاد تعادل بین استقبال از مسافران و حفظ مقاصد گردشگری و آستانه قابل تحمل نیازمند برنامه‌ریزی استراتژیک، تنظیم مقررات و مشارکت جوامع محلی است.
علاوه بر این، کمبود زیرساخت‌ها و دسترسی نابرابر به فناوری در برخی از مناطق، مسیر دستیابی به پایداری را پیچیده‌تر می‌کند.
یک مسئولیت همگانی
ورود به دنیای گردشگری پایدار یک تلاش انفرادی نیست، بلکه یک مسئولیت مشترک است.
حاکمیت، کسب‌وکارها، جوامع و گردشگران باید به طور هماهنگ برای تقویت نوآوری و همکاری تلاش کنند.
سیاست‌های آینده‌نگر، مشارکت‌های نهادهای قانون گذار و نظارتی و سمن‌ها و تعهد به آموزش و آگاهی در گذر از چالش‌ها و گشودن فرصت‌های پیش‌رو بسیار مهم هستند.
با تکامل گردشگری، این صنعت پتانسیل ظهور به عنوان نیرویی برای توسعه همه‌جانبه را دارد – بخشی که نه تنها مردم را به هم متصل می‌کند، بلکه از زمین نیز محافظت می‌کند.
با حمایت از تحول پایدار، صنعت گردشگری می‌تواند میراث خود را بازتعریف کند و تضمین کند که رشد آن به حفظ محیط‌زیست و تاب‌آوری اقتصادی کمک می‌کند.
مسیر پیش رو نیازمند اقدام همگانی و همه زمانی است، جایی که هر قدمی که امروز برداشته می‌شود، سنگ بنای فردایی سبزتر، هماهنگ‌تر و پایدار تر خواهد بود.
محسن کرمی _ کارشناس گردشگری
