روایت یک شهر؛ روزی که دیگر از دیدن نوجوان سیگاری تعجب نکردیم
یادداشتی از فاطمه زندهزبان در پایگاه تحلیل خبری دُرسا نیوز: روایت یک شهر |روزی که دیگر از دیدن نوجوان سیگاری تعجب نکردیم خطر همیشه با صدای آژیر از راه نمیرسد گاهی آرام و بیصدا وارد زندگی یک جامعه میشود؛ درست از روزی که دیدن یک نوجوان با سیگار، دیگر نگاه کسی را متوقف نمیکند.
جامعهها معمولاً با یک حادثه ناگهانی دچار بحران
از همان روزی که شنیدن خبر گرایش برخی نوجوانان به رفتارهای پرخطر، به جای نگرانی، با یک جمله تکراری پاسخ داده میشود:«دیگر همهجا همینطور شده است.»
شاید هیچ جملهای به اندازه همین عبارت، نگرانکننده نباشد.
زیرا جامعهها معمولاً با یک حادثه ناگهانی دچار بحران نمیشوند؛ آنها زمانی آسیب میبینند
که نسبت به نشانههای خطر، حساسیت خود را از دست بدهند.
عادی شدن یک آسیب، گاهی از خود آن آسیب خطرناکتر است.
درباره آینده نسلی است که قرار است فردای این شهر را بسازد
کرمانشاه، مانند بسیاری از شهرهای کشور، از تغییرات اجتماعی و فرهنگی نسل جدید بیتأثیر نمانده است.
بسیاری از خانوادهها، معلمان و کارشناسان حوزه تربیت و آسیبهای اجتماعی،
بر ضرورت توجه بیشتر به رفتارهای پرخطر در میان برخی نوجوانان تأکید میکنند.
این نگرانی، بیش از آنکه درباره یک نخ سیگار باشد، درباره آینده نسلی است که قرار است فردای این شهر را بسازد.
سیگار، برای برخی نوجوانان، دیگر فقط یک کالای دخانی نیست.
گاهی به نشانهای برای پذیرفته شدن در یک جمع، تجربه هیجان یا تقلید از الگوهایی تبدیل میشود که هر روز در فضای مجازی یا محیط پیرامون دیده میشوند.
ایجاد نگرانی بیدلیل نیست
بسیاری از رفتارهای پرخطر نیز دقیقاً از همین تجربههای به ظاهر کوچک آغاز میشوند؛
تجربههایی که اگر بهموقع جدی گرفته نشوند، میتوانند پیامدهای سنگینتری به دنبال داشته باشند.
در کنار این نگرانی، کارشناسان حوزه سلامت همواره بر اهمیت پیشگیری از هرگونه گرایش نوجوانان به رفتارهای پرخطر، از جمله مصرف مشروبات غیرمجاز، تأکید کردهاند.
هدف از بیان این هشدارها، ایجاد نگرانی بیدلیل نیست؛ بلکه یادآوری این واقعیت است که پیشگیری،
بسیار کمهزینهتر و مؤثرتر از درمان آسیبهایی است که بعدها خود را نشان میدهند.
نیازهای واقعی نسل نوجوان، فرصتهای کافی در حوزه ورزش، فرهنگ، هنر و نشاط اجتماعی
اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ نوجوان امروز الگوی خود را از کجا میگیرد؟
از خانوادهای که فرصت گفتوگو را زیر فشار مشکلات اقتصادی و مشغلههای روزمره از دست داده است؟
از فضای مجازی که گاهی رفتارهای پرخطر را نشانه جسارت و متفاوت بودن معرفی میکند؟
یا از جامعهای که هنوز نتوانسته برای نیازهای واقعی نسل نوجوان، فرصتهای کافی در حوزه ورزش، فرهنگ، هنر و نشاط اجتماعی فراهم کند؟
واقعیت این است که هیچ نوجوانی با هدف آسیب زدن به آینده خود، نخستین سیگار را روشن نمیکند.
بسیاری از این رفتارها از کنجکاوی، فشار همسالان، نیاز به دیده شدن یا کمبود مهارت «نه گفتن» آغاز میشوند.
درست به همین دلیل، مسئولیت جامعه از همان تجربه نخست شروع میشود، نه زمانی که آسیبها ریشه دواندهاند.
از سوی دیگر، قوانین زمانی اثرگذار خواهند بود که بهدرستی اجرا شوند.
کرمانشاه شهری با پیشینهای غنی، فرهنگی ریشهدار و سرمایه انسانی ارزشمند
نظارت بر فروش دخانیات به افراد کمسن، آموزش مهارتهای زندگی در مدارس، تقویت خدمات مشاوره،
حمایت از فعالیتهای فرهنگی و ورزشی و گسترش گفتوگوی مؤثر میان والدین و فرزندان،
باید به بخشی از یک برنامه دائمی تبدیل شود، نه اقدامی که تنها در مناسبتهای خاص مورد توجه قرار گیرد.
کرمانشاه شهری با پیشینهای غنی، فرهنگی ریشهدار و سرمایه انسانی ارزشمند است.
آینده این شهر را فقط پروژههای عمرانی، خیابانهای جدید یا ساختمانهای بلند رقم نمیزنند.
مسئولیتی مشترک برای خانوادهها، نهادهای آموزشی، رسانهها و مدیران
آینده کرمانشاه را نوجوانانی میسازند که امروز در کلاسهای درس، پارکها و محلههای همین شهر زندگی میکنند. سرمایه واقعی هر جامعه، نسل جوان آن است و حفظ این سرمایه، مسئولیتی مشترک برای خانوادهها، نهادهای آموزشی، رسانهها و مدیران است.
شاید روشن شدن نخستین سیگار، در نگاه بسیاری اتفاق کوچکی باشد؛
اما بسیاری از آسیبهای بزرگ، از همین اتفاقهای کوچک آغاز شدهاند.
اگر امروز نسبت به نخستین نشانههای خطر بیتفاوت باشیم، فردا دیگر نباید از پیامدهای آن شگفتزده شویم.
شهر را نمیتوان تنها با ساختمانهایش سنجید؛ آینده هر شهر را مردمانی میسازند که امروز در آن زندگی میکنند.
