عربستان ظرفیت انتقال نفت با خط لوله را به ۱۰ میلیون بشکه در روز افزایش می‌دهد
به گزارش پایگاه تحلیل-خبری درسا نیوز، عربستان سعودی در نظر دارد ظرفیت انتقال نفت خام از طریق شبکه خطوط لوله خود را در دو تا سه سال آینده به روزانه ۱۰ میلیون بشکه برساند. این اقدام به منظور کاهش وابستگی صادرات نفت به تنگه هرمز و تقویت مسیرهای جایگزین انتقال انرژی انجام می‌شود.
شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، در کنگره انرژی WPC در ریاض اعلام کرد که این کشور با توسعه خط لوله شرق به غرب، سرمایه‌گذاری در ایستگاه‌های پمپاژ و استفاده موقت از یک خط لوله گاز برای انتقال نفت خام، به دنبال افزایش ظرفیت صادرات از مسیرهای زمینی است.
افزایش هزینه بیمه نفتکش‌ها در دریای سیاه
هزینه بیمه کشتی‌های حامل نفت در دریای سیاه از حدود ۲۰۰ هزار دلار به ۲.۵ میلیون دلار افزایش یافته است؛ جهشی که با تشدید تنش‌ها در منطقه همراه بوده است.
خط لوله شرق به غرب و ظرفیت صادرات نفت
خط لوله شرق به غرب عربستان، که به نام پترولاین (Petroline) شناخته می‌شود، یکی از زیرساخت‌های کلیدی صادرات نفت این کشور است. این خط لوله نفت تولیدشده در مناطق شرقی عربستان را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل می‌کند و امکان صادرات بخشی از نفت را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم می‌سازد. ظرفیت اسمی فعلی این خط لوله حدود ۷ میلیون بشکه در روز است و طبق اظهارات وزیر انرژی، در زمان اعلام برنامه توسعه، روزانه حدود ۵.۸ میلیون بشکه نفت از آن عبور می‌کرد.
ریاض قصد دارد با اجرای طرح‌های توسعه‌ای، ظرفیت انتقال نفت از طریق شبکه خطوط لوله را طی دو تا سه سال آینده به حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز برساند. تحقق این هدف به تکمیل پروژه‌های زیرساختی، افزایش توان پمپاژ و فراهم بودن ظرفیت کافی در پایانه‌های صادراتی وابسته است.
استفاده موقت از خط لوله گاز برای انتقال نفت
یکی از بخش‌های مهم برنامه عربستان، استفاده موقت از یک خط لوله گاز داخلی برای انتقال نفت خام است. وزیر انرژی این کشور اعلام کرده است که این تغییر کاربری می‌تواند طی هفت تا هشت هفته، حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز به ظرفیت انتقال نفت اضافه کند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، این خط لوله تا ماه مه ۲۰۲۷ برای انتقال نفت مورد استفاده قرار می‌گیرد و پس از آن باید پاک‌سازی شود تا پیش از فصل تابستان به وظیفه اصلی خود در انتقال گاز بازگردد.
این اقدام موقت در کنار توسعه زیرساخت‌های موجود، بخشی از تلاش عربستان برای افزایش انعطاف‌پذیری صادرات نفت در شرایط اختلال در مسیرهای دریایی است.
سرمایه‌گذاری در ایستگاه‌های پمپاژ و زیرساخت‌های صادراتی
عربستان علاوه بر تغییر کاربری موقت خط لوله گاز، قصد دارد ایستگاه‌های پمپاژ خط لوله شرق به غرب و سایر زیرساخت‌های مرتبط را ارتقا دهد. به گفته وزیر انرژی، مجموعه این اقدامات می‌تواند ظرفیت انتقال نفت را در مجموع تا حدود ۳ میلیون بشکه در روز افزایش دهد. با این حال، افزایش ظرفیت خطوط لوله به‌تنهایی به معنای افزایش معادل صادرات واقعی نیست. توان بارگیری نفتکش‌ها در بندر ینبع، ظرفیت ذخیره‌سازی، شرایط عملیاتی شبکه و امنیت مسیرهای دریایی نیز در میزان صادرات قابل تحقق نقش دارند.
چرا عربستان به دنبال دور زدن تنگه هرمز است؟
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها از این مسیر می‌تواند بر عرضه جهانی انرژی اثر بگذارد. در چنین شرایطی، خط لوله شرق به غرب به عربستان اجازه می‌دهد بخشی از نفت خود را از مسیر زمینی به دریای سرخ منتقل کند. این قابلیت در دوره‌های افزایش تنش‌های منطقه‌ای اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا وابستگی صادرات به یک مسیر دریایی محدود می‌تواند ریسک تأمین و حمل‌ونقل را افزایش دهد.
خط لوله شرق به غرب عربستان در ماه سپتامبر پس از حملات پهپادی برای حدود دو هفته از مدار خارج شد، اما فعالیت آن از سر گرفته شد. این رخداد اهمیت حفاظت از زیرساخت‌های انتقال انرژی و فراهم کردن مسیرهای جایگزین را بار دیگر برجسته کرد.
پیامدهای طرح عربستان برای بازار جهانی نفت
گسترش ظرفیت انتقال نفت از طریق خطوط لوله می‌تواند توان عربستان برای مدیریت اختلال‌های دریایی را افزایش دهد و انعطاف بیشتری در انتخاب مسیر صادرات ایجاد کند. با این حال، میزان اثرگذاری این طرح بر بازار جهانی نفت به سرعت اجرای پروژه‌ها، حجم واقعی نفت قابل انتقال و شرایط امنیتی منطقه بستگی خواهد داشت. در صورت تکمیل برنامه توسعه، مسیر صادرات نفت عربستان به دریای سرخ نقش پررنگ‌تری در زنجیره تأمین جهانی انرژی پیدا خواهد کرد.
این تحول همچنین نشان می‌دهد که در کنار ظرفیت تولید، توسعه زیرساخت‌های انتقال و تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی به یکی از محورهای اصلی راهبرد امنیت انرژی کشورهای تولیدکننده تبدیل شده است.
