آتشسوزی جنگلهای هیرکانی مازندران هنوز مهار نشده است
محسن عباسیفرد گزارشگر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ آتشسوزی جنگلهای هیرکانی مازندران هنوز مهار نشده و عملیات اطفای حریق جنگلهای هیرکانی روستای «الیت» مازندران، امروز از طریق هوایی و زمینی ادامه داشت؛ اما آتش به طور کامل مهار نشده است.
جهان صنعت نیوز، هادی کیادلیری نایبرئیس انجمن جنگلداری ایران معتقد است آتشسوزی در این فصل با این شدت و وسعت طبیعی نیست و بیسابقه بوده است.
او در این گزارش علتهای احتمالی این آتشسوزی را شرح میدهد.
نفس جنگلهای هیرکانی به شماره افتاد
نفس جنگلهای هیرکانی در غرب مازندران در پی وقوع آتشسوزی در چند روز گذشته اکنون به شماره افتاده و گسترش دامنه آتشسوزی در عرصههای جنگلی، نگرانی دوستدداران محیط زیست را نیز به همراه داشته است.
جنگل های هیرکانی غرب مازندران در طی یک هفته گذشته در چندین نوبت دچار آتشسوزی شد که با مهار نیروهای امدادی و مردمی مهار شد.
گرمای هوا از یک سو و صعبالعبور بودن منطقه و همچنین انباشت برگ و لاشه درختان خشک شده این نگرانی را در بین مردم و مسولان ایجاد کرده است.
که آتش دوباره شعلهور شود که متأسفانه نیز همین شد که در تازهترین مورد، عرصههای جنگلی روستای الیت مرزن آباد از توابع شه ستان چالوس پس از اطفا دوباره شعله شده و گسترش دامنه آتشسوزی در این عرصه، نگرانی مردم، مسوولان و دوستداران محیط زیست را به همراه داشته است.
جنگلهای هیرکانی یا خزری
جنگلهای ناحیه رویشی هیرکانی همچون نوار سبزی، حاشیه جنوبی دریای خزر و نیمرخ شمالی رشته کوه البرز را میپوشاند. مساحت جنگلهای این منطقه از آستارا در استان گیلان تا گلیداغی در استان گلستان گسترش دارد.
این منطقه اکولوژیکی به خاطر حاصلخیزی خاک، تغییرات دما و بارندگیهای متعدد، گونههای گیاهی زیادی را در خود جای داده به نحوی که بیش از ۸۰ گونه درختی پهن برگ، چهار گونه سوزنی برگ و ۵۰ گونه درختچهای تاکنون در آن شناسایی شده.
که گیلاس وحشی، آزاد، ملج، راش، ممرز، بلوط، افرا، توسکا، بادام کوهی، سرخدار، نمدار، بلندمازو، افرا، شمشاد، سپید پلت، شاه بلوط، زربین، انجیلی، لرک، زبان گنجشک، لیلکی، شب خسب و نارون از گونههای مهم آن هستند.
جنگلهای این منطقه به صورت نسلی دستنخورده و سالم، کمربندی از درختان خزانکننده دوران سوم زمینشناسی را تشکیل میدهند.
این جنگلها که از آن به نامهای جنگلهای مرطوب و یا خزری یاد میشود دارای ارزشهای زیستمحیطی و اقتصادی بالایی است که در زمره میراث طبیعی جهانی محسوب می شود.
استان مازندران دارای بیش از یک میلیون هکتار عرصه جنگلی است که معادل ۵۳ درصد کل جنگلهای شمال کشور میباشد، در حالی که ۲ استان دیگر گلستان و گیلان فقط ۴۷ درصد از وسعت جنگلی شمال کشور را در اختیار دارند.
این نسبت در ثبت جنگلهای هیرکانی نیز حفظ شده است به طوری که از ۱۲ لکه جغرافیایی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو ۶ لکه مربوط به مازندران است.
وقوع آتش سوزیهای پی در پی و گسترده از یک سو و صعبالعبور بودن مناطق و کمبود تجهیزات اطفای حریق نیز باعث شده بخشی زیادی از این ذخیرگاه مهم به علت آتش سوزی از بین برود و خسارت جبران ناپذیری را به بار بیاورد.
افزایش تدریجی دمای هوا که از چند روز گذشته در مازندران آغاز شده و تداوم هوای صاف و آفتابی از یک سو و وقوع آتشسوزی در عرصههای جنگلی و مرتعی غرب مازندران در چند روز گذشته،
این نگرانی را در بین دوستداران طبیعت ایجاد کرده است که جنگلهای هیرکانی این خطه از شمال کشورمان به علت بیتوجهی برخی افراد دوباره دچار آتشسوزی شود.
در پی افزایش دما در چند روز گذشته، عرصههای جنگلی و مرتعی غرب مازندران در چندین نوبت دچار آتش سوزی شد .
که برخی از آنها با اعزام نیروهای حفاطتی اداره کل منابع طبیعی غرب مازندران – نوشهر و همچنین نیروهای مردمی اکنون مهار شده و برخی دیگر نیز با اعزام نیروهای جدید در حال عملیات اطفای حریق هستند.
افزایش دما و تداوم آن در چند روز آینده از یک سو و خشکی برگ درختان و حضور مسافران و گردشگران در عرصههای مرتعی و جنگلی غرب مازندران از سویی دیگر باعث شده است.
تا زنگ خطر گسترش دامنه آتش سوزیها در جنگلهای هیرکانی این منطقه از شمال کشورمان بصدا درآید.
در چند روز گذشته بخشی از جنگلهای “الیت” از توابع بخش مرزن آباد چالوس دچار حریق شده بود که با تلاش نیروهای امدادی اطفا شد.
اما گرمی هوا و وزش باد دوباره این آتش شعلهور کرد که با اعزام نیروهای حفاظتی اداره کل منابع طبیعی غرب مازندران – نوشهر به همراه تجهیزات مورد نیاز، این آتش سوزی در نهایت کنترل و مهار شد.
مسیر پنجساعته و صخرهای آتشسوزی در جنگلهای الیت بخش مرزنآباد از توابع چالوس، کار عملیات مهار آتشسوزی را با مشکل مواجه کرده بود که در نهایت مهار شد.
اما صعبالعبیور بودن منطقه و خشکی برگ درختان و لاشه درختان خشک دوباره آتش در این منطقه را شعلهور کرد.
گسترش دامنه آتشسوزی در جنگلهای الیت چالوس
معاون آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیطزیست، با اشاره به وقوع آتشسوزیهای گسترده در روستای “الیت” بخش مرزنآباد از توابع شهرستان چالوس، این وضعیت را نگرانکننده توصیف کرد.
و با بیان اینکه این منطقه حدود ۲ هفته درگیر آتشسوزی است و متأسفانه در این فصل آتشسوزیهای طبیعی تا حدی رخ میدهد، گفت که اکنون شدت آتشها بسیار بیشتر از حد معمول است.
هر بار آتش خاموش میشود ولی به دلیل وزش باد گرم، شعلهها دوباره گستردهتر می شود و بخش وسیعی از جنگل را درگیر کرده است.
هادی کیادلیری با قدردانی از حضور مردم محلی و نیروهای محیطبانی و جنگلبانی، خاطرنشان کرد: منطقه بسیار صعبالعبور است و نیروهای زمینی قادر نیستند بهتنهایی آتش را مهار کنند و بدون کمک بالگردهای امدادی، کنترل این آتشسوزی امکانپذیر نیست.
وی خاطرنشان کرد: وضعیت فعلی مساعد نیست و باید هر چه سریعتر اقدام کرد و پیشبینی هواشناسی نشان میدهد.
در روزهای آینده بارندگی نخواهیم داشت و بادهای گرم ادامه دارد، بنابراین بدون حضور بالگردها ممکن است شرایط بدتر شود.
خطر در کمین گونههای ارزشمند گیاهی و جانوری
این مقام مسئول در مورد ارزیابی خسارات، گفت: در حال حاضر برآورد دقیق خسارت امکانپذیر نیست، ولی میدانیم گونههای ارزشمند گیاهی و جانوری زیادی در این منطقه وجود دارد.
در ارتفاعات بالا گونههایی نظیر بلوط آوری با عمر ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال دیده میشود که بسیار ارزشمند است.
کیادلیری افزود: پوشش گیاهی و جانوری این ناحیه بسیار متنوع بوده و در حال حاضر، اولویت اصلی مهار آتش است و نجات گونههای جانوری بستگی به کنترل سریع آتش دارد.
نفس جنگلهای هیرکانی به شماره افتاد و اما هشدار تداوم آتشسوزی در جنگلهای غرب مازندران
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – نوشهر در چند روز گذشته نسبت به شعلهور شدن دوباره آتش در عرصههای جنگلی و مرتعی این خطه غربی از شمال کشورمان هشدار داده بود.
مهرداد خزاییپول در گفت و گو با خبرنگار درسانیوز با اشاره به گرمای اخیر و کاهش رطوبت هوا گفت: افزایش دما و خشکی پوشش گیاهی، احتمال بروز آتشسوزی دوباره و همچنین گسترش دامنه نفوذ آن را در جنگلها و مراتع را افزایش داده است.
وی با بیان اینکه نیروهای حفاظتی منابع طبیعی در آمادهباش کامل قرار دارند، خاطرنشان کرد: در چند روز گذشته، چند فقره آتشسوزی سطحی در مناطق “الیت”، مرزنآباد و کلاردشت به وقوع پیوست که با حضور بهموقع نیروهای حفاظتی، مردمی و امدادی، این آتش سوزی ها اکنون مهار شده است.
مدیرکل منابع طبیعی از شهروندان و گردشگران خواست از روشن کردن آتش در عرصههای جنگلی و مرتعی خودداری کنند و در صورت مشاهده دود یا حریق، موضوع را از طریق تمای با شمارههای تلفن ها ۱۵۰۴ یا ۱۳۹ کد امداد جنگل اطلاع دهند تا در کمترین زمان رسبدگی شود.
خزایی پول همچنین اوایل هفته گذشته با صدور اطلاعیهای به روسای ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری، فرماندهان یگان حفاظت ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستانها و همچنین مسوولان واحدهای منابع طبیعی و آبخیزداری و گروههای گشت و سرکشی منابع طبیعی با اشاره به هشدار جوی صادره از سوی ادارهکل هواشناسی مازندران مبنی بر افزایش محسوس دما و کاهش رطوبت هوا،
از گروههای گشت و سرکشی ادارات شهرستانها خواست به صورت مستمر از حوزههای استحفاظی خود بازدید کنند و نسبت به صدور هشدارهای لازم جهت آگاهیبخشی به مردم و پیشگیری از بروز حریق احتمالی اقدام کنند.
خزایی پول اظهار داشت: مقتضی است از ظرفیت شوراها، دهیاران، نیروهای بسیج، نیروی انتظامی، همیاران طبیعت و سازمانهای مردمنهاد در اجرای این ماموریت بهرهگیری لازم بهعمل آید.
وی از نقش مؤثر و ارزشمند اصحاب رسانه، خبرنگاران، فعالان شبکههای اجتماعی و پایگاههای خبری در پوشش اطلاعرسانیهای مرتبط با هشدارهای منابع طبیعی در زمینه پیشگیری از آتشسوزی در جنگلها، قدردانی کرد.
خشکی پوشش گیاهی عامل آتش سوزی در عرصههای جنگلی و مرتعی
وی افزود: خشکی پوشش گیاهی زمینهساز بروز آتشسوزیهادر جنگلها و مراتع میشود و به همین دلیل تمامی نیروهای حفاظتی و گشتهای منابع طبیعی در آمادهباش کامل هستند تا در صورت بروز هرگونه حادثه، اقدامات پیشگیرانه و عملیاتی بهسرعت انجام شود.
این مقام مسئول خاطر نشان کرد: امسال به علت افزایش دما همراه با کاهش رطوبت و خشک شدن سطح خاک و پوشش گیاهی، احتمال آتش سوزی در عرصههای جنگلی این خطه غربی استان افزایش یافته است.
خزایی پول گفت: متاسفانه بسیاری از آتشسوزیها ناشی از بیاحتیاطی گردشگران، کشاورزان و رهگذران از جمله روشن کردن آتش در حاشیه جنگلها، رهاسازی زبالههای قابل اشتعال و یا سوزاندن بقایای کشاورزی بوده است.
نفس جنگلهای هیرکانی به شماره افتاد
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – نوشهر در ادامه ضمن درخواست همکاری از عموم مردم، گفت: از مسافران و طبیعتگردان تقاضا داریم در شرایط فعلی، از روشن کردن هرگونه آتش بهویژه در مناطق جنگلی و مرتعی جداً خودداری کنند. هرگونه بیتوجهی میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به محیطزیست و منابع ملی وارد کند.
خزایی پول همچنین تأکید کرد:در صورت مشاهده دود، شعله یا هرگونه نشانهای از آتشسوزی، شهروندان میتوانند با شماره تلفنهای ۱۵۰۴ یا ۱۳۹ (کد امداد جنگل) تماس بگیرند و موضوع را بدون فوت وقت گزارش دهند.
همکاری مردم در این زمینه، ضامن حفظ امنیت و سلامت طبیعت منطقه است.
این مسوول از مردم بومی و مسافران خواست با رعایت توصیههای ایمنی، در حفاظت از سرمایههای طبیعی کشور مشارکت فعال داشته باشند.
انسان مهمترین عامل آتشسوزی در عرصههای جنگلی
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – نوشهر با اعلام اینکه انسان مهمترین عامل آتش سوزی در جنگلهای هیرکانی است، گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون چندین مورد آتشسوزی در جنگلهای غرب مازندران رخ داد که شکارچیان، دامداران و مسافران در روشن کردن آتش نقش بسزایی داشتند.
مهرداد خزایی پول در ارتباط با وضعیت تجهیزات اطفاء حریق در حوزه منابع طبیعی غرب مازندران، اظهار کرد: با توجه به صعبالعبور بودن منطقه، نیازمند تجهیزات انفرادی بیشتری هستیم.
وی با بیان اینکه ماشینآلات آتش نشانی برای مناطق صعبالعبور کاربرد ندارد، افزود: بالگرد نیز برای مناطق شیبدار کاربرد ندارد به غیر از مکان هایی که بالگرد امکان پرواز داشته باشد، میتوان از امکانات مدرن استفاده کرد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – نوشهر با اشاره به اینکه بیشترین کسانی که در اطفاء حریق به ما کمک میکنند.
افراد محلی منطقه، نیروهای بسیجی، سازمانهای مردم نهاد، کوهنوردان و دامداران هستند، بیان کرد: دستگاههای دولتی مانند بخشداران، دهیاران، شوراها، هلال احمر و شهرداریها نیز در اطفاء حریق کمک میکنند.
خزایی پول گفت: بحث فرهنگ سازی و خاموش کردن آتش بعد از ترک محل و امتناع از روشن کردن آتش در جنگل در رسانهها و فضای مجازی بسیار می تواند اثرگذار باشد و لازم است به طور مستمر به این موضوع پرداخته شود.
تغییر اقلیم عامل وقوع آتشسوزی در جنگل های هیرکانی
وی با اشاره به تاثیر تغییر قلیم در آتش سوزی جنگلهای هیرکانی، بیان کرد: تغییر اقلیم تأثیر زیادی در خشک شدن جنگل و آتش سوزی دارد به طور مثال یک ماه اخیر با افزایش دمای هوا مواجه بوده ایم در نتیجه همه برگها و چوبها خشک شدند و چندین مورد آتشسوزی در مراتع اتفاق افتاد.
وی ادامه داد: از آنجاییکه علوفهها خشک شدهاند به محض آتش سوزی قابل کنترل نیستند و شعله آتش به سرعت پیش میرود.
نفس جنگلهای هیرکانی به شماره افتاد و اما درخواست اعزام بالگرد برای مهار آتشسوزی در عرصه های جنگلی الیت مرزنآباد
فرماندار چالوس گفت: هماهنگیهای لازم با استانداری و سطوح کشوری برای اعزام بالگردهای اطفای حریق به منطقه صعبالعبور روستای “الیت” مرزن آباد از توابع این شهرستان انجام شده است تا عملیات مهار آتش با سرعت بیشتری پیش برود.
یحیی یوسفپور در گفت و گو با خبرنگار درسانیوز از هماهنگی برای اعزام بالگردهای اطفای حریق برای مهار آتشسوزی دوباره شعلهور شده در منطقه وشتاز الیت خبر داد.
وی با اشاره به شرایط دشوار ارتفاعات و صعبالعبور بودن منطقه گفت: در برخی نقاط شیبها به ۱۰۰ درصد میرسد و دسترسی نیروی انسانی با دشواری زیادی همراه است،
بنابراین هماهنگیهای لازم با استانداری و سطوح کشوری انجام شد تا بالگردها هر چه سریعتر به محل برسند و عملیات مهار از بالا با همکاری نیروهای انسانی آغاز شود.
وی افزود: از صبح امروز چندین گروه عملیاتی به منطقه اعزام شدهاند و دستگاههای امدادی و نیروهای بومی و محلی در حال تلاش برای کنترل آتش هستند و با ورود بالگردها، عملیات آبپاشی از بالا نیز آغاز میشود و انتظار داریم سرعت مهار آتش بهطور قابل توجهی افزایش یابد.
وی ادامه داد: مدیریت بحران شهرستان، منابع طبیعی، محیطزیست و نیروهای محلی با تقسیم وظایف مشخص، تمام توان خود را برای کنترل حریق به کار گرفتهاند و امیدواریم با همکاری همه بخشها، این آتشسوزی هر چه سریعتر مهار شود.
مازندران دارای ۲ حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری یکی در ساری مرکز این استان و دیگری نیز در نوشهر غرب مازندران است.
حوزهٔ اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر با وسعتی بیش از ۶۶۰ هزار هکتار جنگل، مرتع و سواحل معادل ۲۸ درصد از مساحت مازندران را در بر دارد. شهرستان های نور، نوشهر، چالوس، عباس آباد، تنکابن، رامسر و کلاردشت از نظر حوزه منابع طبیعی زیر پوشش حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران – نوشهر هستند.
جنگلهای هیرکانی مازندران را بهتر بشناسیم
جنگلهای هیرکانی به عنوان قدیمیترین نوع جنگلهای جهان در حالی ثبت جهانی شد که سهم مازندران نیمی از این جنگلها است و ضرورت دارد در جهت حفظ این میراث جهانی در گام نخست مردم استان این میراث را بهتر بشناسند.
هدف از نوشتن این گزارش شناسایی سهم مازندران از جنگلهای جهانی هیرکانی و همچنین آگاهی به مردم استان برای گنجینهای است که هر روز از کنار آن عبور میکنند.
ثبت جنگلهای هیرکانی در فهرست میراث جهانی یونسکو که از مدتها پیش مورد توجه دولت ایران بوده است به یکی از اولویتهای دولت تدبیر و امید تبدیل شد.
۱۴ تیرماه بود که جنگلهای هیرکانی شمال کشور پس از یک دهه دوندگی به ثبت میراث جهانی یونسکو رسید.
جنگلهای هیرکانی پس از کویر لوت به عنوان دومین اثر بزرگ طبیعی کشور درچهل و سومین اجلاس کمیته میراث جهانی که در باکو مرکز کشور آذربایجان برگزار شد، با اکثریت آرا در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.
جنگلهای هیرکانی با ۱.۹ میلیون هکتار وسعت، از آستارا در شمال استان گیلان تا گُلیداغ در شرق استان گلستان،
در گسترهای به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر و عرض ۲۰ تا ۷۰ کیلومتر پراکنش دارد. البته لازم به ذکر است.
که بخشی کوچکی از جنگلهای هیرکانی در کشور آذربایجان قرار دارد.
در زمان حاضر جنگلهای هیرکانی، زیست بوم ۲۹۶ گونه پرنده و ۹۸ گونه پستاندار است.
همچنین ۱۵۰ گیاه بومی درختی و بوتهای (مانند شمشاد و انجیلی) نیز در آن یافت میشود.
جالب است بدانیم استان مازندران دارای بیش از یک میلیون هکتار عرصه جنگلی است که معادل ۵۳ درصد کل جنگلهای شمال کشور میباشد،
در حالی که ۲ استان دیگر گلستان و گیلان فقط ۴۷ درصد از وسعت جنگلی شمال کشور را در اختیار دارند.
این نسبت در ثبت جنگلهای هیرکانی نیز حفظ شده است به طوری که از ۱۲ لکه جغرافیایی ثبت شده در میراث جهانی یونسکو ۶ لکه مربوط به مازندران است.
به عبارت دقیقتر در مجموع تعداد ۱۲ لکه (به عبارتی ۱۵ سایت که لکه جنگل ابر در استان سمنان یک کامپلو سایت میباشد.
و از سه سایت مجزا تشکیل شده است).
در چهار استان گیلان، مازندران، گلستان و سمنان با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، سازمان محیطزیست، سازمان جنگلها و مراتع و دانشگاه تربیت مدرس برای ثبت در لیست میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شده است.
این بخشها شامل سایت بولا یا همان جنگل بولای ساری، الیمستان شهرستان آمل، جنگل واز شهرستان نور، سایت کجور نوشهر، سایت خشکه داران تنکابن و چهار باغ مرزن آباد چالوس است که در زیر توضیح خواهیم داد.
جنگل بولای ساری
یکی از سایتهای هیرکانی ثبت شده در میراث جهانی “بولا” است که در واقع بخش عمدهای از منطقه حفاظت شده بولا و پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه شهرستان ساری را در بر میگیرد که مساحتی معادل ۱۷ هزار و ۵۱۶ هکتار دارد.
این جنگل نمونهی بارزی از جنگلهای راش هیرکانی است که تحت تأثیر مستقیم اقلیم نیمه مرطوب هیرکانی و نیمه خشک ایران و تورانی قرار دارد.
البته منطقه بولا خود دارای منطقه حفاظت شده نیز است. منطقه حفاظت شده بولا، منطقهای با مساحت ۳۹۰۷ هکتار است که در نزدیکی پارک ملی کیاسر و هممرز با پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهاردانگه و منطقه حفاظتشده پرور است.
از اینکه بگذریم بولا مکانی کوهستانی است با دو دامنه شمالی و جنوبی و شیبهای تند که در حد بالایی جنگلهای خزری واقع شده است و بخشهایی از آن را نیز مراتع ییلاقی تشکیل میدهد.
شیبهای تند، جنگلهای بکر و مناطق دست نخورده و دور از دسترس این سایت زیستگاه مناسبی برای پستانداران بزرگی چون پلنگ، خرس قهوهای و کل و بز و مرال فراهم کرده است.
جنگل الیمستان امل
لکه دیگر ثبت شده در میراث جهانی جنگل الیمستان شهرستان امل است. این سایت بخشی از منطقه حفاظت شده الیمستان است که مساحتی معادل ۳۹۴ هکتار را دارا میباشد.
همچنین دامنه تغییرات ارتفاعی سایت از ۱۱۹۰ تا ۲۴۰۲ متر بوده و کوه امامزاده قاسم مهمترین ارتفاعات منطقه را تشکیل میدهد.
طیف وسیعی از رویشگاههای کوهستانی، جنگلی، صخرهای، رودخانهای و مرتعی در منطقه شناسایی شده است.
علت نامگذاری این جنگل به نام “الیمستان” رویش گیاه «الیما» است که در اردیبهشت ماه رشد میکند.
از جاذبههای جنگل الیمستان امل اختلاف دما و تنوع پوشش در طول مسیر الیمستان میباشد که بسیار مثالزدنی است.
در جایی، هوای مسیر آفتابی و شرجی است، جای دیگر مطبوع و بهاری. جایی مه است و خنک، جای دیگری باد تندی میآید، یکجا انبوه جنگل است، مسیر بعدی تبدیل به دشت میشود.
قله الیمستان یکی دیگر از جاذبههای روستای الیمستان است که با زمستانهای پر برف و بهارهای همیشه سرسبز، کوهنوردان زیادی را به خود فرا میخواند.
قلهای که حدود ۲۵۱۰ متر ارتفاع دارد و یکی از بهترین گزینههای کوهنوردی در زمستان بهشمار میرود.
منطقه قلاردن در مسیر این جنگل است که در اردیبهشت ماه دارای دشت گل گاوزبان میشود و میزبان مردم محلی و مردم از استانهای دیگر برای چیدن این گیاه با ارزش و دارویی است.
جنگل هیرکانی واز
جنگل واز یکی از جنگلهای بکر ایران و مازندران به حساب میاید که زیباییهای منحصر بفردی را در خودش جای داده است.
این جنگل زیبا واقع در استان مازندران شهرستان نور میباشد و با مساحت بیش از ۹ هزار هکتار واقع در جنوب شهر چمستان در سال ۱۳۸۰ منطقهای حفاظت شده اعلام شد.
منطقه کوهستانی دارای اقلیم مرطوب و سرد با رودهای فراوان که از جنگلهای هیرکایی و مراتع ییلاقی پوشیده شده است.
سایت جهانی واز با مساحتی معادل ۶ هزار و ۹۱۰ هکتار بخشی ازمنطقه حفاظت شده.
و از بوده و تقریباً کوهستانی همراه با رویشگاههای جنگلی، بیشه زار و صخرهای است که بخش وسیعی از آن دارای شیب بیش از ۵۰ درصد میباشد.
وجود پستی بلندیهای فراوان، منابع آبی متنوع، پوشش گیاهی انبوه، جنگلهای راش از میانبند تا ارتفاعات جنگلهای هیرکانی از مشخصههای این سایت است.
بر اساس مطالعات انجام شده حدود ۲۳۷ گونه گیاهی در این سایت شناسایی شده است و وجود گونههای اندمیک هیرکانی از جمله مشخصات این سایت است.
جمعیت پستاندارن بزرگ در این سایت مناسب بوده و گونههایی چون پلنگ، سیاه گوش، کبک، شغال، گراز، بز وحشی، خرس قهوهای و مرال از جمله گونههای جانوری شاخص منطقه میباشند.
سایت هیرکانی کجور نوشهر
سایت کجور با مساحتی معادل ۱۴ هزار و ۸۹۱ هکتار در واقع بخشی از منطقه حفاظت شده البرز مرکزی است که در شمال ایران، بین چالوس و نور قرار دارد.
گونههای متنوع، درختان قطور و کهنسال، منابع آبی فراوان و توپوگرافی متنوع سیمای اصلی این سایت را تشکیل میدهد.
این منطقه پوشش گیاهی و جنگلی انبوه و دارا بودن دشتهای مرتفع و علفزارها، دارای جانوران متنوعی مثل پلنگ، گوزن، خرس، بز کوهی، شوکا، مرال، و… همچنین پرندگانی همچون عقاب، شاهین، قرقاول، کبک، بلدرچین، دارکوب است.
خشکه داران تنکابن
پارک جنگلی خشکهداران در کیلومتر ۳۰ محور تنکابن به چالوس در حد فاصل نشتارود و شهرستان عباس آباد در کنار جاده واقع شده و تنها ۱۲۰ متر با دریا فاصله دارد.
این منطقه حفاظت شده به عنوان تنها جنگل جلگهای و بکر و از آخرین بازماندههای اکوسیستمهای جنگلی جلگهای شمال ایران با مساحت تقریبی ۲ میلیون و ششصد هزار متر مربع است
انواع مختلف گونههای گیاهی مانند توسکا از نوع کرک که در ایران رو به انقراض است و سه قلو انجیلی، انار، ممرز، بلوط، لیکلی یا کرات خرمندی، لرگ، ملج، انواع مهم شمشاد، ازگیل جنگلی و یاس وحشی در این جنگل است.
گونههای متنوع و فراوان جانوری نیز از قدیم در آن میزیستند و در حال حاضر زیستگاه حیوانات وحشی نظیر شغال، گرگ، خوک، گربه وحشی و پرندگانی مثل حواصیل خاکستری، قره، غاز، مرغابیها، دار غاز باکلان، اگوت بزرگ و کوچک است.
با این حال به دلیل حضور انسانی در جای جای عرصه جنگلی منطقه ثبت شده در میراث فرهنگی یونسکو جنگل خشکه داران نیز وسعت کمتری از کل جنگل را شامل میشود.
سایت خشکه داران با وسعتی معادل ۲۱۷ هکتار و با وجود وسعت کم منطقه، حدود ۱۸ گونه گیاهی اندمیک دارد که نشان دهنده ارزش بالای آن در حفظ تنوع زیستی جنگلهای هیرکانی است.
سایت چهار باغ چالوس
چهارباغ شهرستان چالوس منطقه حفاظت شده در حوالی منطقه سیاه بیشه در کیلومتر ۹۰ محور کرج چالوس واقع است.
منطقه جنگلی چهار باغ با مساحتی بالغ بر ۱۹ هزار هکتار که شامل اکوسیستمی جنگلی کوهستانی و رودخانهای و در برگیرنده روستاهای زیادی ازجمله دلیر، ایلت، مچر، نوکرس، واسپول، دزماکوی، کیجان، انگورن، چهار باغ، پولاد کوه و است.
همچنین دارای گونهای جانوری از جمله پازن (کل و بز)، خرس، پلنگ، مرال، شوکا، روباه، گرگ، خوک، کب دری، کبک معمولی، عقاب طلایی، است و از نظر زیست محیطی از اهمیت فراوانی برخوردار است.
این منطقه که در سال ۱۳۸۰ تحت حفاظت قرار گرفت دارای اقلیم نیمه مرطوب سرد و منطقهای است. کاملاً کوهستانی بوده.
و با درههای عمیق و پر آب، جنگلهای نیمه انبوه و کم نظیر هیرکانی و مراتع ییلاقی چهار باغ در غرب منطقه حفاظت شده البرز مرکزی قرار دارد و رودخانههای چالوس، مکا رود و انگوران در آن جاری هستند.
گونههای اصلی جانوری منطقه عبارتند از: مرال، شوکا، خرس قهوهای، پلنگ، گراز، بز و پازن، گربه جنگلی، گرگ، تشی (جوجه تیغی)، روباه معمولی، شغال، سمور جنگلی، کبوتر جنگلی، جی جاغ، انواع سنگ چشم، انواع سارگپه و عقاب جنگلی.
علاوه بر این وجود تنوع زیستی بالا جنگلهای کم نظیر هیرکانی، گونههای باارزش شوکا و مرال زمینه فعالیتهای علمی را در منطقه فراهم آورده است.
اما وسعت ثبتی سایت چهار باغ شامل مساحتی معادل ۶ هزارو ۸۶۶ هکتار میشود.
سایت چهارباغ محل تقاطع دو رویشگاه هیرکانی و ایران و تورانی است و به دلیل تنوع ارتفاعی، پوشش گیاهی منطقه تنوع وسیعی از گونههای درختی، درختچهای و علفی را تشکیل میدهند.
