سوسن امیری‌پریان گزارشگر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ آموزش‌های فنیوحرفهای موتور محرکه اقتصاد
سوسن امیری گزارشگر پایگاه تحلیلی_خبری درسا نیوز؛ سابقه آموزش‌هاي فني‌وحرفه‌اي در كشورمان عمري بيش از يك قرن دارد اما پایه‌های فعالیت این سازمان به «آيين‌نامه كارآموزي و افزايش مهارت » مصوب 27 دي ماه 1339 شوراي‌عالي كار بر مي‌گردد که در برنامه‌ریزی تربيت نيروي كار ماهر و نيمه ماهر در بخش غيررسمي كشور به حساب مي‌آيد.
پس از آن می‌توان مصوبه 23 آبان ماه 1343 هيأت وزيران مبني بر واگذاري امور آموزش كارگري مركز كارآموزي كرج از سازمان ذوب‌آهن ايران وابسته به وزارت اقتصاد وقت به وزارت كار و امور اجتماعي را نقطه عطف تشكيل مراكز آموزش فني‌وحرفه‌اي محسوب نمود به طوري كه «تا سال 1344 چهار مركز آموزش حرفه‌اي ديگر تشكيل شد.
در سال 1345 يك مركز آموزش حرفه‌اي براي مربيان و سركارگران(انستيتو تربيت مربيان فني و حرفه‌اي در منطقه تجريش تهران) تأسيس شد و شهر كرج محور تشكيل مراكز آموزش حرفه‌اي بود و این شهر را كانون آموزش‌هاي فني‌و حرفه‌اي كشور ایران ناميده و كشور آلمان را جزو اولين مشاركت كنندگان در آموزش‌هاي مهارتي در ایران محسوب كرد.
در آن سال‌ها هم؛ مراکز كارآموزي ویژه‌ای تحت حمايت وزارت بهداري و بهزيستي و كانون‌هاي كار تحت‌پوشش وزارت كشور برای آموزش افراد، محور مهارت آموزي غيررسمي كشور را شكل داده بودند.
آخرين آمارهم «وجود 7 مركز آموزش حرفه‌اي, 3 مركز كارآموزي و 21 مركز آموز جوار کارگاهی در سال ۱۳۵۳ در کشور بود.
مهارت آموزی در کشاورزی و صنعت و خدمات ادامه دارد
بعد از انقلاب هم تصويب كانون‌هاي كار و آموزش كشور تحت‌پوشش وزارت كشور و الحاق آن به وزارت کار و امور اجتماعی مصوبه ۱۵ فروردین سال ۱۳۵۸هیات وزیران دولت موقت انقلاب اسلامی؛ تشكيل سازمان آموزش فني و نيروي انساني در 25 تيرماه 1359 شوراي انقلاب بود كه وزارت كار و امور اجتماعي اجازه يافت تا با تمركز اداره كل آموزش فني و حرفه‌اي مراكز تعليمات حرفه‌اي و صندوق كارآموزي و كانون‌هاي كارآموزي و واحدهاي مربوط به اداره كل مطالعات نيروي انساني و اشتغال خود و اداره كل استخدام اتباع خارجي؛ سازماني به نام سازمان آموزش فني و نيروي انساني تحت تابعه به وجود آورد که هدف اين سازمان تامين و تربيت نيروي انساني بر اساس سياست‌هاي كلي دولت در بخش‌هاي كشاورزي و صنعت و خدمات بود.
شناسایی نقاط ضعف و قوت سازمان با برنامه‌ریزی ۴ساله
با این اوصاف در سال ۱۴۰۳ در استان کرمانشاه بیش از 420 آموزشگاه خصوصی زیر نظر 19 مرکز فنیوحرفهای دولتی به امر آموزش و تربیت نیروی کار ماهر اهتمام می‌ورزند.
مدیر کل آموزش فنیوحرفهای در کرمانشاه می‌گوید: برای ارتقا عملکرد سازمان، بسیار مهم است که یک برنامه ۴ ساله جز به جز سالیانه داشته باشیم یعنی همزمان برنامه کوتاه مدت ما، جزئی از برنامه بلند ما باشد.
دکتر عزیز نوری در پاسخ به چگونگی اجرایی شدن این برنامه ۴ ساله بیان می‌کند: ما در شورای مهارت همیشه به دنبال این بودیم که نیازهای محیطی جامعه‌مان را داشته باشیم و زیست‌بوم اشتغال را مورد بررسی قرار دهیم و در واقع در صدد رفع نیازهای جامعه هستیم و مباحث علمی را مهارتی کنیم و در پی آن هستیم که ببینیم به صورت برش شهرستانی؛ نیازهای هر شهرستان ما و نقاط بالقوه هر شهرستان چه هست و در آن راستا تلاش کنیم از طرفی ما ملزم و مجبوریم که متناسب با نیاز روز جامعه پیش برویم.
تأثیر افراد توانمند در رشد جامعه انکار ناپذیر است
این مقام ارشد سازمان فنیوحرفهای در پاسخ به این سوال که چگونه نیاز محیطی جامعه و زیست‌بوم اشتغال شناسایی و ارزیابی شود، تصریح می‌کند: این امر بستگی به همت مسوولان دارد که اهمیت آموزش‌های فنیوحرفهای را بیشتر لمس کنند در واقع هرگاه بخواهیم جامعه‌ای رو به رشد، فعال و پویا داشته باشیم باید آن جامعه دارای مهارت باشد.
او ادامه می‌دهد: طی دو سال گذشته، یک تیم کاری خوب متشکل از افراد توانمند وهمه کسانی که دارای برنامه و هدف می‌باشند را بصورت تیم اصلی که متشکل از روسای اداری و روسای مراکز شهرستان‌ها و کارشناسان توانمند هستند برای اجرای اهداف سازمانی تشکیل دادیم .
نوری در این باره چنین توضیح می‌دهد: بعضی از کارشناسان را مأمور به درآمدسازی برای سازمان کردیم تا بتوانیم منابع مالی سازمان را تامین کنیم که در این زمینه در کشور جز استان های اول یا دوم در بحث درآمدزایی بودیم و در این راستا تمام فضاهای بلااستفاده را به بخش خصوصی بصورت قانونی واگذار کردیم که فعالیت کنند تا هم تقویت بخش خصوصی بود و هم طرف بخش خصوصی؛ نیازی به تأمین پیش پرداخت نداشته باشد و هم اجاره ها بر اساس قانون و نظر کارشناسان دادگستری تعیین گردید که برهمین اساس به بخش خصوصی مجوز دادیم و بخش خصوصی در همین کارگاه‌های آموزشی وارد چرخه تولید شد.
رد پای هوش مصنوعی در مهارت آموزی
نوری از دیگر اقدامات شاخص انجام شده را تجهیز کارگاه هوش مصنوعی در مرکز آموزش فنیوحرفهای شماره 3 خواهران کرمانشاه عنوان کرد و می‌افزاید : این کارگاه تجهیز شده است که پس از راه‌اندازی آماده ارائه خدمات مهارتی در این حوزه خواهیم بود.
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای در کرمانشاه درباره آموزش افراد ماهر جویای کار که فاقد مدرک مهارتی و فنی هستند بیان می‌کند: بسیار از افراد که سرپرست خانواده هم هستند و نمی‌توانند ۴ ماه در مراکز آموزشی دوره ببینند اما آموزش استاد شاگردی می‌بینند و در راستای صرفه‌جویی در زمان، در آزمون‌های تعیین صلاحیت شرکت می‌نمایند که در صورت کسب حد نصاب نمره قبولی موفق به اخذ گواهینامه مهارتی می‌شوند.
نوری در ادامه با اشاره به این نکته که حضور در دوره‌های آموزشی در مراکز ثابت دولتی بصورت رایگان و در آموزشگاه‌های فنیوحرفهای آزاد نیز بر اساس شهریه مصوب سازمان است، تصریح می‌کند: یکی از درآمدهای سازمان از طریق تبصره ۷۵ است به عنوان مثال از مواد مصرفی دور ریز کارگاهی همچون کارگاه چوب، توسط کارآموزان(کمد) ساخته می‌شود و به فروش می‌رسد که درآمد حاصل از این محل به حساب خزانه دولت واریز می‌شود که نود درصد آن برای اداره کل برگشت داده می‌شود.
ارتقا عملکرد سازمانی با آموزش امکان‌پذیر است
او درباره درآمدزایی سازمان در طول یک سال گذشته اذعان می‌کند: پارسال در مجموع از محل تبصره ۷۵، در آمد اجاره‌ها و آزمون‌های مهارتی 150میلیارد ریال درآمدزایی شده که در این خصوص، اداره کل آموزش فنیوحرفهای استان جزو ادارات کل برتر کشور شناخته شد.
مدیر کل آموزش فنیوحرفهای در کرمانشاه درباره رشد عملکرد آموزشی نیز می‌گوید: بر اساس آمار سال ۱۴۰۲ نسبت به سال گذشته ده درصد افزایش عملکرد نشان می‌دهد و سال ۱۴۰۱ هم نسبت به سال ۱۴۰۰ نیز ده درصد افزایش عملکرد داریم یعنی سال ۱۴۰۲ نسبت به دو سال قبل ۲۰ درصد افزایش عملکرد داشته‌ایم.
مراکز فعال بخش مهارت آموزی کرمانشاه
وی تعداد آموزشگاه‌های آزاد دارای مجوز از این اداره کل در سال ۱۴۰۰ را ۲۲۰ آموزشگاه فعال عنوان می‌کند و در ادامه در تکمیل سخنانش می‌گوید: هم‌اکنون در سطح استان کرمانشاه حدود 420 آموزشگاه فعال در حال ارائه خدمات آموزشی به متقاضیان در این استان هستند که بیش از نیمی از این آموزشگاه‌ها در شهرستان کرمانشاه فعالیت می‌کنند که در حمایت از بخش خصوصی رشته‌های متنوعی به آموزشگاه‌های خصوصی سپرده شده است که به امر آموزش و تربیت نیروی کار اهتمام دارند.
به گفته این مقام ارشد فنیوحرفهای در خصوص مراکز دولتی هم درحال حاضر 19مرکز آموزش فنیوحرفهای ثابت در استان کرمانشاه بصورت رایگان در حرفه‌های مختلف مشغول اجرای دوره‌های آموزشی هستند که از این تعداد 6 مرکز در مرکز استان و در هر شهرستان نیز یک مرکز مستقل وجود دارد.
وام بانکی به افراد ماهر تعلق می‌گیرد
این مقام ارشد سازمان در باره پرداخت وام به جویندگان کار دارای مهارت برای رونق بخشی و کیفیت بخشی به مبحث آموزش‌ها توضیح می‌دهد: اداره کل آموزش فنیوحرفهای استان در پارسال از محل بند ب تبصره ۱۶ موفق شد 270 میلیارد ریال تسهیلات با نرخ کم را به بخش خصوصی پرداخت کند.
عزیز نوری در بخش خیرین مهارتی نیز تصریح می‌کند: در این خصوص۳ مرکز آموزشی استان کرمانشاه در بخش‌های حمیل در اسلام آباد، هلشی و کوزران که نزدیک به ۲۰ سال راکد و غیرفعال بودند؛ توسط کمک های خیرین محترم فعال شد که حدود 20 میلیارد ریال در این زمینه برای راه‌اندازی هزینه کردند که در بخش هلشی و حمیل به صورت خصوصی و در بخش کوزران نیز بر اساس ماده ۱۶ و ۱۷ که مختص ارائه آموزش‌های مهارتی به معتادان بهبود یافته است فعالیت دارند و در هلشی آموزش کشاورزی و در حمیل آموزش قالیبافی و خیاطی در شرف انجام است.
او با اشاره به تجهیز ناوگان حمل و نقل این سازمان در راستای تسهیل تردد کارکنان در انجام وظایف محوله هم توضیح می‌دهد: ما توانستیم با همکاری و تعامل دستگاه‌های ذی‌ربط تعداد 7 دستگاه خودرو سمند سورن و 2 دستگاه وانت کارا را از محل فروش ماشین‌های اسقاطی اضافه کنیم.
همکاری‌های مشترک امید آفرین است
نوری از دیگر اقدامات انجام شده را تعامل با دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه می‌داند و در این مورد تصریح می‌کند: در همین راستا دو کارگاه نانو تکنولوژی و بیو تکنولوژی که قریب به ۳ سال تعطیل بودند فعال شده و در قالب مراکز TMC(جوار دانشگاه) فعال شده‌اند.
وی از دیگر اقدامات انجام شده در این سازمان را تعامل قضایی می‌داند و تصریح می‌کند: با همکاری دستگاه عدالت محور قضایی؛ مبلغ 250 میلیارد ریال از محل بیت المال که توسط پیمانکار سودجو و با وکیل توانمند خود از شیراز؛ که برای مرکز مهارت‌های پیشرفته(های تک) و تکنولوژی(های برتر) بر ما تحمیل شده بود رفع معارض شود و رای به نفع بیت‌المال صادر شد.
استفاده بهینه با مهارت آموزی عجین است
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان کرمانشاه بیان می‌کند: این اداره کل در جهت فرهنگ‌سازی مهارت در سطح استان گام‌های بلندی برداشته تا فعالیت‌های آموزش فنیوحرفهای را به آحاد مردم معرفی کنیم و بر همین اساس موفق شدیم با اجرای ۹ سخنرانی قبل از خطبه‌های نماز جمعه در مرکز استان و شهرستان‌ها و حدود 10 مسجد و حسینیه در خصوص شناساندن فعالیت‌های فنیوحرفهای روشن گری و تبیین کنیم که بر همین اساس حتی آموزش‌های گروهی توسط مربیان ارزنده اداره کل از جمله آقای مهندس میرزایی در مساجد برای بانوان و آقایان اجرا شده است که مطالبی در خصوص شیوه‌های صحیح استفاده بهینه از لوازم برقی منزل آموزش داده شد.
او درباره اقدامات انجام شده در طول یک سال گذشته می‌گوید: با همکاری اداره کل بهزیستی برای کودکان کار و خیابانی نیز آموزش‌های مهارتی مثل آموزش 4 دوره ساخت جعبه‌های تزئینی برگزار شد و همچنین دو کارگاه آموزشی – تولیدی با مشارکت بخش خصوصی در مرکز آموزش فنیوحرفهای شماره یک کرمانشاه در حال فعالیت می‌باشند که جزو بهترین تولید کنندگان پوشاک و لباس‌های بیمارستانی هستند و حتی تولیدات آنها به استان‌های دیگر نیز صادر می‌شود.
مهارت‌های طولانی و هزینه بر
این مقام مسئول در آموزش فنیوحرفهای در پاسخ به چرایی عدم اجرای دوره‌های ۱۸ ماهه سازمان در خصوص تربیت نیروی کار بیان می‌کند: به دلیل طولانی بودن دوره‌ها برای شرکت کنندگان و هزینه بر بودن برای سازمان، در صدد هستیم دوره‌های کوتاه مدت جهت ورود سریع افراد دارای مهارت به بازار کار را فراهم نماییم که در این راستا اقداماتی نیز صورت گرفته است.
نوری می گوید: در حال حاضر نیز سازمان آموزش فنیوحرفهای اقدام به انعقاد تفاهم‌نامه سه جانبه فی‌مابین با وزارت نفت و استانداری کرمانشاه برای تامین نیروی کار ماهر مورد نیاز پتروشیمی‌های استان نموده است که این اداره کل در این مدت اقدام به آموزش حدود ۸۰۰ نفر افراد واجد شرایط و دارای تحصیلات دیپلم تا لیسانس بین سنین ۲۰ تا ۴۰ ساله نموده است که در یکی از موارد ۲۰ نفر از این افراد که در مرکز آموزش فنیوحرفهای شهرستان هرسین آموزش دیده بودند در پتروشیمی هرسین جذب و مشغول به کار شدند.
موفقیت در جشنواره شهید رجایی
مهندس نوری در باره جشنواره شهید رجایی امسال نیز توضیح می‌دهد: در نوزدهمین جشنواره شهید رجایی در شاخص‌های عمومی(علمی و فرهنگی و آموزشی) توانستیم حد نصاب نمره را که توسط ۲۲ ارزیاب از سازمان‌های مختلف درسطح استان کرمانشاه ارزیابی گردید جزء 10 دستگاه برتر استان شویم و در سطح ملی هم توسط ارزیابان وزارتخانه که در ابتدای هر سال بر اساس شاخص های ارزیابی اعلام شده اقدام می‌کنند و در پايان هر سال ارزیابی صورت می‌گیرد، در اردیبهشت ماه سال‌جاری و پس از بررسی شاخص‌ها توسط ارزیابان نمره ۹۰ از ۱۰۰ را کسب کردیم و جز دستگاه‌های برتر با رتبه خیلی خوب قرار گرفتیم که در این زمینه بالاترین رتبه هم خیلی خوب است.
ارتباط مدیریت راهبردی در عملکرد مثبت سازمان
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان کرمانشاه درباره مدیریت راهبردی و مدیریت غیر راهبردی در سازمان‌ها می‌گوید: معمولاً عملکرد اصلی سازمان در مدیریت راهبردی، بر شرایط محیطی به صورت مستمر با نگاه ویژه است و فرصت‌یابی و تهدیدشناسی جز ویژگی‌های عملکردی مدیریت راهبردی است در واقع مدیریت راهبردی دارای نگاه بلند مدت و ماموریت‌گرا و هدف گراست و هدف اصلی رسیدن به فلسفه و ماموریت اصلی سازمان هست یعنی ما می‌خواهیم به آن رسالت اصلی سازمان که همانا ماهر نمودن و داشتن اخلاق حرفه‌ای و مهارت و توانایی انجام کار هست برسیم. در واقع مدیریت راهبردی نگاه کلان دارد و کمتر وارد جزئیات می‌شود و معتقد به لزوم وجود تصمیمات منسجم و یکپارچه در تمامی بخش‌هاست و در واقع معتقد به لزوم چشم‌اندازی بلند مدت و مشترک در سازمان است.
این کارشناس ارشد سازمان فنیوحرفهای کرمانشاه برای پیشرفت و توسعه در تمامی امور به ویژه در آموزش‌های مهارتی معتقد است: بایستی وضع موجود شناسایی و ترسیم شود تا بر اساس آن وضع مطلوب را طراحی کنیم و حرکت از وضع موجود به وضع مطلوب را هدایت و رهبری کنیم که سازمان فنیوحرفهای در این خصوص گام‌های ارزنده برداشته است.
مدیرکل آموزش فنیوحرفهای استان کرمانشاه در پایان سخنانش از عموم مردم تقاضا کرد ضمن بازدید از مراکز و کارگاه‌های آموزشی در سراسر استان، نسبت به فراگیری مهارت‌های مورد نیاز اقدام کنند چرا که با آموزش اصولی و رعایت استاندارد در مهارت آموزی بدون‌شک تاثیر مثبت آن را در بهبود شرایط اقتصادی خانواده خود خواهند دید.
