سانای سانائه تاکائیچی؛ اولین نخست وزیر زن ژاپن و 3 ویژگی قابل توجه
یادداشتی از محسن عباسی‌فرد در پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ به تازگی برای اولین‌بار در ژاپن، یک زن نخست وزیر شد. نخست وزیر در ژاپن، عالی‌ترین مقام اجرایی است و تصمیم‌گیری‌های اصلی در موضوع‌های کلان و اساسی کشور برعهده اوست. بالاترین مقام کشور، امپراتور است اما جایگاه تشریفاتی به شمار می‌آید.
1- رئیس زن
بالاخره ژاپن هم به رئیس زن، تن داد. انتخاب اولین نخست وزیر زن از این نظر مهم است که ژاپن به عنوان یک کشور مردسالار شناخته می‌شود. ژاپن همچنین در فهرست شکاف جنسیتی در رتبه خیلی پایین قرار دارد( 118 در میان 148 کشور). کشوری که همچنان مقام سلطنت(امپراتوری) نمی‌تواند به یک زن برسد و زنان با تاریخی از محدودیت و تبعیض و تبعات آن روبه رو هستند.
سریال “اوشین” (سال‌های دور از خانه) که در دهه 60 از صداوسیما پخش می‌شد یکی از نخستین تماس‌های مردم ایران با جامعه ژاپن بود.
اشاره به محدودیت و ممنوعیت فعالیت خبرنگاری برای زنان به هنگام کار اوشین در دفتر روزنامه یکی از بخش‌هایی است که از آن سریال در ذهنم باقی مانده.
با این حال در ژاپن مرد سالار هم در نهایت یک زن توانست در راس دولت قرار بگیرد و به جمع کشورهایی با چنین سابقه ای اضافه شود. هر چند این زن نیز به محافظه کاری معروف باشد.
خانم “سانائه تاکایچی” (Sanae Takaichi) اولین زن نخست وزیر ژاپن
نخست وزیری یک زن در ژاپن بیش از هر چیز نشانه‌ای از روند تغییرات در جامعه این کشور است. روندی که تغییر را به حاکمان، تحمیل کرد.
در مقابل، ایران همچنان در این مسیر به سرانجام نرسیده است. تاکنون نه تنها هیچ زنی به مقام نخست وزیری یا ریاست جمهوری نرسیده بلکه به مرحله کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری هم دست نیافته است.
این در حالی است که فعالیت زنان در همه بخش‌های اجتماعی – اقتصادی جامعه دیده می‌شود و حضور و نقش‌آفرینی آنها پررنگ است.
2- احزاب
آنچه در تجربه ژاپنی قابل توجه است سابقه فعالیت سیاسی و حزبی خانم “سانائه تاکایچی” (اولین زن نخست وزیر) است. خانم ” سانائه تاکایچی” از سال 1993 میلادی (32 سال قبل) در پارلمان ژاپن به عنوان نماینده فعالیت می‌کرد.
سانائه تاکایچی ابتداً به عنوان نماینده مستقل وارد پارلمان شد و سپس به حزب “لیبرال دموکرات” پیوست و عضو فراکسیون حزب در پارلمان شد. در مدت سه دهه او گام به گام ارتقا یافت و در چند کابینه این حزب، وزیر شد تا اینکه به مقام رهبری حزب رسید.
نخست وزیر جدید، فردی شناخته شده، با سابقه سه دهه فعالیت سیاسی حزبی و دستور کار مشخص است. دستور کاری که قبلاً بارها در حزب مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
سانای سانائه تاکائیچی اولین نخست وزیر زن ژاپن و 3 ویژگی قابل توجه
علاوه بر این می‌توان به احزاب بزرگ، فعال و رقابت جدی میان آنها در ژاپن اشاره کرد. انتخابات پارلمانی و تشکیل دولت در ژاپن در نتیجه فعالیت و رقابت احزاب است. حزب یا احزاب پیروز دولت تشکیل می‌دهند و رهبر حزب بزرگتر نخست وزیر می‌شود تا برنامه حزب را با حمایت اکثریت پارلمانی اجرا کند. احزاب شکست خورده هم در جایگاه مخالف، خارج از دولت و البته در اقلیت پارلمان، دولت را تحت‌نظر می‌گیرند و انتقاد می‌کنند.
می‌توان به پارلمان قدرتمند ژاپن نیز اشاره کرد. پارلمان مرکز و محور قدرت و اداره کشور در ژاپن است. دولت از مسیر پارلمان تشکیل می‌شود و موافق و مخالف در این نهاد، مسائل کشور را بررسی و تصمیم‌گیری می‌کنند. پارلمان برای تصمیم‌گیری، تصویب قانون و نظارت بر دولت، از اختیارات قانونی گسترده و آزادی بسیاری برخوردار است.
3- روزنامه
در گزارش ویدئویی رسانه‌ها از حاشیه انتخاب نخست وزیر جدید ژاپن صحنه‌ای به نمایش در آمد که هم اکنون احتمالاً در کمتر کشور و شهری قابل مشاهده است.
اول صبح در توکیو، یک بسته از روزنامه باز می‌شود و مردم علاقمند سعی می‌کنند به سرعت یک نسخه روزنامه جدید و تازه چاپ شده را با خود ببرند. روزنامه‌ای که تیتر یک آن مربوط به تایید نخست وزیری اولین نخست وزیر زن کشور است.
روزنامه ژاپنی “یومیوری شیمبون” در چاپ‌های متعدد صبح و عصر، بین 10 تا 15 میلیون نسخه در روز تیراژ دارد. کل تیراژ روزنامه‌ها در ژاپن 125 میلیون نفری نیز به حدود 36 میلیون نسخه در روز می‌رسد. آن هم در کشوری که سرآمد فناوری و ارتباطات دیجیتال است. این را مقایسه کنید با تهران 10 میلیون نفری که سال‌هاست دیگر صبح‌ها خبری از مردم ایستاده مقابل کیوسک‌ها و چشمان دوخته به تیتر روزنامه‌ها نیست.
