شصت‌ودومین سالروز تولد کیهان کلهر؛ کمانچه‌نواز دیارِ حقیقت که موسیقی او را رها نکرد

شصت‌ودومین سالروز تولد کیهان کلهر؛ کمانچه‌نواز دیارِ حقیقت که موسیقی او را رها نکرد.

آزیتا ابراهیمی گزارشگر – پایگاه تحلیلی‌- خبری درسانیوز؛ سوم آذرماه، روزی است که با نوای کمانچه پیوند خورده است؛

سالروز تولد کیهان کلهر موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده بین‌المللی کمانچه که علاوه بر کمانچه در نواختن سازهای سه‌تار، تنبور و شاه‌کمان (ساز ابداعی خود) نیز تبحر دارد.

کیهان کلهر متولد سال ۱۳۴۲ در تهران، از هنرمندان برجسته‌ای است که تأثیرگذاری او تنها به ایران محدود نمی‌شود و با توجه به برگزاری کنسرت‌های بین‌المللی در شناساندن موسیقی ایرانی به غیر ایرانی‌ها سهم بسزایی داشتهاست.

کیهان کلهر طی همکاری با نوازندگان و هنرمندان بین‌المللی تأثیر قابل توجهی بر موسیقی جهانی نیز گذاشته است،

یکی از ویژگی‌های موسیقی کلهر، نوآوری و تلفیق موسیقی‌های مختلف است؛

او در اجراهای خود با بهره‌مندی از سازهای سنتی ایرانی و غربی، موسیقی‌های کلاسیک، جاز و موسیقی‌های محلی مختلف، سبک منحصر به فردی را ایجاد کرده،

این نوآوری باعث شده است تا موسیقی او هم برای مخاطبان ایرانی و هم برای مخاطبان جهانی جذاب باشد.

موسیقی در زندگی کلهر اهمیت حیاتی دارد، کیهان کلهر در گفت‌وگو با یکی از رسانه‌ها با اشاره به اهمیت موسیقی در زندگی‌اش بیان کرده است:

«من همیشه به شاگردانم می‌گویم، شما والدینی دارید که ممکن است یک روزی بروند، ممکن است رابطه جدی با کسی داشته باشید که روزی به هر دلیلی به پایان برسد،

ممکن است فرزندانی داشته باشید که بزرگ بشوند و شما را ترک کنند، اما موسیقی شما را رها نمی‌کند.»

کمانچه نوازی که تامل و تفکر را در موسیقی دنبال کرد

کیهان کلهر، هنرمند نامدار ایرانی در عرصه‌های بین‌المللی یکی از معدود افرادی بشمار می‌رود که در موسیقی خود تأمل و تفکر را به عنوان شاخصه اصلی لحاظ کرده است.
کیهان کلهر سوم آذرماه سال ۱۳۴۲ شمسی در خانواده‌ای موسیقی دوست در تهران متولد شد، وی از همان دوران کودکی در ۵ سالگی یادگیری موسیقی را آغاز کرد و در همین راستا تنها زمانی که ۱۳ سال داشت با ارکستر رادیو کرمانشاه شروع به فعالیت کرد.

کلهر در دوران نوجوانی مدتی کوتاه با گروه شیدا همکاری نمود که حاصل آن تولید چند قطعه در قالب موسیقی سنتی بود که در آن کمانچه می‌نواخت.

در این زمان نوازندگان ساز کمانچه اغلب همگی در یک سطح نوازندگی بودند که عمده‌ترین دلیل آن خاستگاه موسیقی از این ساز بود،

برای مثال کمانچه برای پرکردن فضاهای کششی وهمراهی ارکستر استفاده می‌شد و آن طور که باید شخصیت مستقل نداشت.

این هنرمندان نامی تنها زمانی که ۱۷ سال داشت به کشور ایتالیا رفت و در آنجا زندگی کرد، دراین مدت که کلهر در این کشور زندگی می‌کرد کنسرت‌هایی را جسته گریخته با محوریت ساز کمانچه در قالب ارکستر موسیقی سنتی اجرا کرد.

سختی‌هایی که این نوازنده چیره‌دست در زندگی اروپا با آن دست و پنچه نرم کرد

اگر از سختی‌هایی که این نوازنده چیره‌دست در زندگی اروپا با آن دست و پنچه نرم کرد بگذریم زندگی در قلب اروپا داشته‌های قابل توجه‌ای را برای وی از لحاظ نگاه به هنر امروزی به ارمغان آورد.

برخی نیز براین عقیده‌اند که دوری کلهر از موسیقی ایرانی دهه ۶۰ و اواسط ۷۰ دلیلی دیگر بود که وی بتواند با تأمل و تفکر نسبت به موسیقی شرق آثار خود را تدوین کند.

بعداز مدتی اقامت در اروپا وی برای ادامه تحصیل آکادمیک به کانادا رفت و در دانشگاه کارلتون اتاوا در رشته آهنگسازی مشغول به تحصیل شد.

می‌توان گفت ادامه تحصیل کیهان کلهر در خارج یکی دیگر از دلایلی بود که وی را با ابعاد و دیگر قابلیت‌های موسیقی آشنا ساخت و در ادامه شرایط را برای همکاری با هنرمندان بین‌المللی هموار ساخت .

آشانیی وی به زبان‌های بین‌المللی نیز یکی دیگر از دلایلی بود که سبب پیشرفت وی شد، چرا که امروزه کمتر هنرمند شاخصی را می‌بینیم که با زبان‌های خارجی به اندازه کلهر آشانیی داشته یاشد.

مصاحبه‌های اختصاصی به زبان انگلیسی که کیهان کلهر ساعت‌ها به سوالات خبرنگاران پاسخ می‌دهد این مهم را تصدیق می‌کند.

وی در زمان تحصیل با گروه دستان در اجراهای بین‌المللی نیز همراهی می‌کرد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به کنسرت مشترک به خوانندگی شهرام ناظری اشاره کرد، این کنسرت مشترک با نام سفر به دیگر سو در ایران منتشر شد.

کبهان کلهر در اوایل دهه هفتاد شمسی اثری را با نام شب، سکوت کویر تدوین کرد که در آن محمدرضا شجریان نیز به عنوان خواننده حضور داشت.

شب سکوت کویر آلبومی بود که در آن کیهان کلهر با بهره‌گیری از دستمایه‌های موسیقی شمال خراسان

شب سکوت کویر آلبومی بود که در آن کیهان کلهر با بهره‌گیری از دستمایه‌های موسیقی شمال خراسان اثری را به مخاطبانش معرفی کرد که در نوع خود بی‌نظیر بود.

کلهر دراین آلبوم شیوه‌هایی از نوازندگی کمانچه را معرفی کرد که برای مخاطبان تازگی داشت، سازی کولی که در عین سادگی داشته‌های تکنیکی را در خود جای داده بود.

در این زمان کیهان کلهر خود را به عنوان یکی از برترین نوازندگان ساز کمانچه در ایران معرفی کرد، آلبوم نخستین دیدار بامدادی با محوریت دستگاه چهارگاه در قالب دونوازی کمانچه و تنبک کیهان کلهر و پژمان حدادی منتشر شد.

این اثر در نوع خود بی‌نظیر بود، کلهر دورهای ریتمیک که تا آن زمان با ساز کمانچه نواخته نشده بود را ارائه کرد که ذهنیت مخاطبان با کمانچه را دگرگون کرد.

دهه هفتاد را می‌توان بهترین دوره موسیقایی کیهان کلهر برشمرد، وی پروژه ای را با حسین علیزاده به نام زمستان است آغاز نمود که در آن محمدرضا شجریان نیز به عنوان خواننده ایفای نقش می‌کرد.

این گروه بعدها آلبوم فریاد و بی تو بسر نمی‌شود را نیز منتشر نمود.

یکی دیگر از شاخصه‌های موسیقی کیهان کلهر توجه به آثار موسیقی جهانی (world music) بود، آلبوم‌های غرل و باران به همراه شجاعت حسین خان نوازنده سی‌تار حاصل این اندیشه وی بود.

کلهر قابلیت‌های موسیقی ایرانی آن را به موسیقی هند نزدیکتر کرد

کلهر در این مجموعه چهارگانه سعی کرد با توجه به قابلیت‌های موسیقی ایرانی آن را به موسیقی هند نزدیکتر کند، این مهم بدون توانایی نوازندگی و درک و دریافت بالا از بداده نوازی موسیقی شرق میسر نیود که البته کلهر همه آنها را به خوبی داشت.

کار سطح بالای کیهان کلهر در زمینه بداهه‌پردازی موسیقی شرق رسانه‌های معتبر موسیقی را نیز به سوی خود کشید،

در این راستا کیهان کلهر به پروژه موسیقی جاده ابریشم دعوت شد که تا سال ۲۰۱۰ کنسرت‌های متعددی را با ترکیب‌های مختلف ساری در نقاط مختلف دنیا به روی صحنه برد.

کنسرت کلهر به همراه گروه جاده ابریشم و ارکستر فلارمونیک شیکاگو از مهم‌ترین موفقیت‌های این نوازنده چیره‌دست با گروه جاده ابریشم بود.

اوج دوران کیهان کلهر زمانی بود که آلبومی به همراه اردال ارزنجان نوازنده باقلامای ترکیه‌ای را با نام ‘باد’ از طریق انتشارات ecm منتشر کرد.

در این خصوص باید گفت که شاید ۲ و یا ۳ نوازنده ایرانی باشند که آثارشان از طریق این شرکت منتشر شده است که این خود انفاقی بزرگ برای کیهان کلهر و جامعه موسیقی ایرانی بود.

این مجموعه بعدتر با نام تا بیکران دوردست در ایران منتشر شد که مورد استقبال مخاطبان نیز قرار گرفت.

تلاش‌های کیهان کلهر در عرصه بین‌المللی موسیقی شرق موجب شد وی تنها ایرانی باشد که ۴ بار نامزد دریافت جایزه موسیقی گرمی شد.

در ادامه فعالیت‌های وی آلبومی با عنوان شهر خاموش از وی به بازار آمد، این اثر به همراه گروی زهی متشکل از نوازندگان برجسته ساخته شده بود.

کلهر اوج توانایی خود در خصوص ارتباط تنگاتنگ موسیقی و تصویر را به رخ شنوندگان می‌کشید

در این اثر کیهان کلهر اوج توانایی خود در خصوص ارتباط تنگاتنگ موسیقی و تصویر را به رخ شنوندگان می‌کشید، کمانچه در این مجموعه تنها نقش یک ساز را ندارد بلکه به عنوان یک بازیگر ایفای نقش می‌کند.

فرار و فرود هاب ملودبک، نوانس‌ها و درک فرمال آثار ازجمله شاخصه‌های قابل توجه این اثر به شمار می‌رود.

آخرین آلبوم وی با نام تنها نخواهم ماند منتشر شد که به دونوازی شاه کمان و سنتور باس اختصاص داشت که سعی داشت بیانی دیگر با رنگ‌های تازه از جنس موسیقی ایرانی را به مخاطب عرضه کند.

اجراهای صحنه‌ای در معتبرترین سالن‌های کنسرت دنیا که تا به امروز نیز ادامه دارد، حضور در فستیوال‌های موسیقی ازجمله دیگر فعالیت‌های برجسته این نوازنده بشمار می‌رود.

کیهان کلهر به عنوان یکی نوازنده ساز شرقی با تمامی بزرگان به روی صحنه رفته است، کسانی همچون عالیم قاسف ام، یویوما، شجاعت حسین‌خان، ژیوان کاسپاریان، اردال ارزنجان و . . .

کیهان کلهر نشان داد که امروز دیگر نمی‌توان تنها با نواحتن رنگ و پیش درآمد موسیقی را جهانی کرد بلکه تفکر که کمتر در موسیقی ایرانی مورد توجه است باید بیشتر نقش داشته باشد.

با بررسی شیوه نوازندگی کیهان کلهر در طول فعالیت خود می‌توان دریافت که این نوازنده تولد انقلاب نوازندگی کمانچه موفق عمل کرده است.

مردم جامعه امروز با ساز پرتوان کیهان کلهر با ساز کمانچه آشنا شدند

بسیاری در مردم جامعه امروز با ساز پرتوان کیهان کلهر با ساز کمانچه آشنا شدند و از طرفی دیگر هنرجویان موسیقی به امید روزی که مثل کیهان کلهر ساز بزنند سختی‌های ادامه موسیقی را بجان می‌خرند.

به نظر می‌رسد کلهر با تأمل و تفکر بر روی موسیقی توانست باب دیگری را در موسیقی ایرانی و شرق بگشاید که سال‌های سال ادامه خواهد داشت و امروز نیز به عنوان یک سبک خواست دنبال شوذ.

لقب‌هایی همچون جادوگر، اسطوره و . . . ازجمله کلماتی است که در رسانه‌های هنری معتبر به وی نسبت داده شده است.

امروز کیهان کلهر همچنان به عنوان پرچمدار موسیقی ایرانی در عرصه‌های بین‌المللی فعالیت می‌کند و داشته‌های موسیقی کشورمان را در جهان ارائه می‌کند.

چگونگی علاقه‌مندی به موسیقی

کیهان کلهر از ایل کلهر و اصالتاً کرمانشاهی است، کیهان کلهر درباره علاقه‌مندی خود به موسیقی چنین گفته است:

«پدر و مادرم عاشق موسیقی بودند و موسیقی سنتی ایرانی همیشه در خانه ما پخش می‌شد،

برادرم (کامران) به شکل غیرحرفه‌ای خوانندگی می‌کرد، وقتی پنج ساله بودم، برادرم یک ساز سنتور قدیمی را به خانه آورد،

من شروع به نواختن با آن ساز کردم و آنها متوجه شدند که من به موسیقی علاقه‌مندم یا شاید در آن استعداد دارم.

در نوجوانی، سیزده یا چهارده ساله بودم که در ارکستر ملی رادیوی ایران شروع به نوازندگی کردم و موسیقی هر روز برایم جدی‌تر شد و متوجه شدم این همان مسیری است که دلم می‌خواهد زندگی‌ام در آن پیش برود و در آینده حرفه‌ام باشد.»

انگیزه و الگوی کلهر در نوازندگی کمانچه، استاد علی‌اصغر بهاری یکی از اساتید برجسته این حوزه بود،

کلهر پس از شنیدن صدای کمانچه‌نوازی بهاری به این ساز علاقه‌مند شد، تسلط بهاری بر قطعات ضربی و ردیف موسیقی ایران تأثیر فراوانی بر کلهر گذاشت.

اما به دلیل اینکه پیدا کردن استاد در این زمینه برای او دشوار بود، در آغاز کار به سراغ یادگیری سنتور، ویولن و چند ساز دیگر رفت. تا اینکه با آشنایی و شناخت ردیف‌های موسیقی ایرانی و پس از ۱۲ سالگی به سراغ علاقه همیشگی خود یعنی کمانچه رفت و از آن پس بود که این ساز تمام زندگی‌ کیهان کلهر شد.

همکاری با گروه «شیدا» و اساتید

در سال‌های تحصیل کیهان کلهر در دوره اول دبیرستان، خانواده او به کرمانشاه مهاجرت کرد و به همین دلیل کیهان و برادرش (کامران) فعالیت خود را با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه ادامه دادند و در مدت کوتاهی مورد توجه استادان موسیقی کرمانشاه قرار گرفتند.

خانواده کلهر در سال‌های انقلاب و آغاز جنگ مقیم کرمانشاه بودند اما در سالیان ابتدای جنگ ایران و عراق بار دیگر به تهران مهاجرت کرده و فعالیت‌های موسیقی کیهان و کامران نیز در تهران ادامه پیدا کرد.

کیهان کلهر در این دوران مدتی کوتاه با گروه «شیدا» به سرپرستی زنده‌یاد محمدرضا لطفی در مرکز هنری «چاووش» همکاری داشت.

اما چندی بعد در ۱۷ سالگی تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل در رشته موسیقی و آشنایی بیشتر با موسیقی جهانی و آهنگسازی، راهی خارج از کشور شود.

کیهان کلهر ابتداً به ترکیه و سپس ایتالیا رفت و پس از آن به دانشگاه کارلتون اتاوا در کشور کانادا رفت و در نهایت موفق شد با درجه کارشناسی ارشد آهنگسازی از این دانشگاه فارغ التحصیل شود.

کمانچه‌نواز دیارِ حقیقت که موسیقی او را رها نکرد

زمانی که کیهان کلهر در خارج از کشور به سر می‌برد، خانه پدری او در تهران هدف موشک ارتش بعث عراق قرار گرفت و منجر به مرگ پدر، مادر و برادر او شد.

کیهان کلهر سرانجام سال ۱۳۷۳ به ایران بازگشت.

کیهان کلهر در این زمان با گروه موسیقی «دستان» همکاری کرد، در این همکاری کلهر با همراهی گروه «دستان» و آواز زنده‌یاد ایرج بسطامی، توانست نخستین کنسرت رسمی خود را برگزار کند.

کیهان کلهر بار دیگر سال ۱۳۷۴ و برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا راهی کشور کانادا شد.

کیهان کلهر پس از بازگشت به کانادا نیز همکاری خود با بزرگان موسیقی ایران ازجمله شهرام ناظری را ادامه داد.

اما کیهان کلهر با آلبوم «شب، سکوت، کویر» با آواز زنده‌یاد محمدرضا شجریان به شهرت دست پیدا کرد.

همچنین کلهر با هنرمندان نامی دیگری؛ حسین علیزاده، علی‌اکبر مرادی، علیرضا افتخاری، همایون شجریان و مجید خلج همکاری داشته است و کنسرت‌هایی را با برخی از این هنرمندان در داخل و خارج از کشور برگزار کرده است.

همکاری‌های بین‌المللی و افتخارات

کیهان کلهر به واسطه حضور در خارج از کشور، علاوه بر همکاری با هنرمندان موسیقی ایران، تلاش‌های مستمری برای شناساندن موسیقی ایرانی به جهان کرده است.

اما کیهان کلهر همکاری‌های نیز با هنرمندان بین‌المللی همچون اردال ارزنجان از ترکیه، شجاعت حسین خان از هند، یویوما از چین، ژائو ژیپینگ، عالیم قاسم اف از جمهوری آذربایجان، بروکلین رایدر از آمریکا، ارکستر فیلارمونیک نیویورک، کوارتت کرونوس، گروه «رامبرانت تریو» همکاری داشته و کنسرت‌هایی را برگزار کرده است.

کیهان کلهر برای آلبوم‌های «بی تو به سر نمی‌شود» و «فریاد» که با آهنگسازی حسین علیزاده و آواز محمدرضا شجریان همراه بود، نامزد دریافت جایزه معتبر موسیقی «گرمی» نیز شد.

در پنجاه و نهمین مراسم جایزه گرمی، کلهر به همراه گروه «جاده ابریشم» به رهبری یویوما توانستند با آلبوم «sing me home» موفق به کسب جایزه گرمی بهترین موسیقی جهانی شوند.

یکی از برترین همکاری‌های بین‌المللی استاد کلهر در آلبوم «باران» با گروه «غزل» است که در آن کلهر کمانچه، شجاعت حسین خان سی‌تار، ساندیپ داس و طبل می‌نوازند،

این اجرا و همکاری سال ۲۰۰۴ میلادی نامزد دریافت جایزه گرمی نیز شد.

کیهان کلهر ژانویه سال ۲۰۰۸ میلادی، کنسرتی را به همراه کوارتت زهی بروکلین رایدر در شهر نیویورک به روی صحنه برد که در آن قطعاتی از آلبوم «شهر خاموش» نیز نواخته شد.

کلهر همراه با نوازنده باقلامای ترکیه اردال ارزنجان کنسرت‌هایی را هم در نقاط گوناگون جهان برگزار کرده و آلبومی را نیز با همکاری این نوازنده به نام «The Wind» منتشر کرده است.

کمانچه‌نواز دیارِ حقیقت که موسیقی او را رها نکرد

کیهان کلهر سال ۲۰۱۹ میلادی و در فستیوال جهانی موسیقی وومکس به عنوان بهترین هنرمند سال جهان انتخاب شد،

او نخستین نوازنده ایرانی است که برنده این جایزه شده است.

کیهان کلهر، این جایزه را پنجم آبان ۱۳۹۸ در کشور فنلاند دریافت کرد و به محمدرضا شجریان که آن زمان در بستر بیماری بود، تقدیم کرد.

در چهارمین جشن سالانه موسیقی، از کیهان کلهر به پاس یک عمر فعالیت هنری تجلیل شد.

کلهر علاوه بر همکاری در آلبوم‌های متعدد به عنوان آهنگساز و نوازنده، در زمینه ساخت موسیقی فیلم نیز فعالیت داشته است.

و تاکنون موسیقی فیلم‌های «لانتوری»، «مجبوریم» به نویسندگی و کارگردانی رضا درمیشیان و سریال «خاتون» به نویسندگی و کارگردانی تینا پاکروان را ساخته، از آثار کیهان کلهر در موسیقی متن فیلم «قلمرو بهشت» از ریدلی اسکات استفاده شده است. کیهان کلهر در ساخت موسیقی فیلم «جوانی بدون جوانی» اثر فرانسیس فورد کاپولا و انیمیشن «روح» همکاری داشته است.

جهانی‌ترین موسیقیدان ایرانی

حسین علیزاده آهنگساز، نوازنده پیشکسوت تار و سه‌تار و از دوستان کیهان کلهر درباره ویژگی و سبک نوازندگی کمانچه او نوشته است:

«کیهان کلهر جهانی‌ترین موسیقیدان ایرانی است؛ تکنیک کمانچه کلهر، واقعاً متفاوت است و کیهان کلهر خود را به شیوه‌های سنتی نوازندگی و جملات کلاسه‌بندی شده و نگاه‌های تک بعدی به کمانچه محدود نکرده است.

یعنی به خود نمی‌گوید که چون سازم ساز سنتی ایرانی است پس باید تنها به یک شکل و شیوه به آن بنگرم.

کیهان کلهر در این ساز ایرانی، ایران را با تمام فرهنگ‌هایش در نظر گرفته است و سازی چون کمانچه را که اتفاقاً در بافت‌های مختلف فرهنگی بستر دارد، با همین دیدگاه نواخته است.

در همان روزهای ابتدای همکاری، من از این ویژگی کلهر بسیار لذت بردم و بعد از آن بود که کلهر ثابت کرد نگاهش بسیار فراتر از این ماجراست.

کیهان کلهر به موسیقی نواحی ایران نگاه ویژه‌ای داشت و بعدها هم دید ویژه خود را به موسیقی جهانی آشکار کرد.

کلهر در عین اینکه اصالت موسیقی ایرانی را حفظ می‌کند. به تکرار مکررات تن نمی‌دهد و موسیقی او بسیار زنده و پویا خلق می‌شود.»

ابداع «شاه‌کمان»

کلهر براساس پژوهش‌هایی که انجام داده است، ساز «شاه‌کمان» را ابداع کرد، این ساز سال ۱۳۸۹ رونمایی شد.

کلهر درباره ابداع و ساخت این ساز چنین گفته است:

«حدود ۱۵ سال پیش با یک سازنده ساز با نام پیتر بیفن در استرالیا آشنا شدم که او سازی شبیه به سازهای موسیقی ایرانی با کاسه‌ای شبیه به کمانچه و یا سه تار ساخته بود که دسته‌ای بلند داشت که صدای خوبی می‌داد.

از همان زمان به بعد به اتفاق پیتر بیفن طرح ساخت «شاه کمان» را ریختم و کمانچه‌ای با هشت سیم واخوان ساختم که طرحی شبیه کمانچه دارد و صدایی ما بین کمانچه و چنگ می‌دهد،

در واقع دامنه صدای این ساز، پنج پرده از کمانچه پایین‌تر است و صدای بم‌تری دارد.

تولد «شاه کمان» ۱۵ سال طول کشید و در این مدت من روی پیچ و خم‌های این ساز برای رسیدن به صدای دلخواه کار کردم.

و در کنسرت‌هایی که همراه با حسین علیزاده داشتم دونوازی «شاه کمان» و «شورانگیز» اجرا شد و مورد استقبال قرار گرفت.

موسیقی ستون اصلی زندگی‌ام است

براساس آنچه کیهان کلهر در گفت و گوهایش بیان کرده است؛ او رابطه بسیار نزدیکی با موسیقی دارد و در مواردی موسیقی در زندگی‌اش نجات‌بخش بوده است و از قدرت موسیقی برای ادامه دادن زندگی استفاده کرده است؛

کلهر، خانواده و دو دوستش را در جنگ ایران و عراق از دست داد، او سختی‌های جنگ را به چشم خود دیده و طعم آشفتگی، غم، زشتی و خشونت در جنگ را بسیار چشیده است و آرزو می‌کند که هیچ کس دیگری در جهان، آن را تجربه نکند.

در آن شرایط دشوار زندگی، موسیقی، ستون اصلی زندگی‌اش بود که سقف آن را استوار نگه داشت و از این بابت بسیار قدردان و سپاسگزار است.

این موسیقیدان، به دلیل حرفه‌اش، دور دنیا سفر کرده است، تقریبا همه کشورهای جهان را دیده و با مردمانش معاشرت کرده است و در این سفرها سعی می‌کند با زبان‌های مختلف صحبت کند و با فرهنگ‌های گوناگون آشنا شود.

کلهر در این باره بیان کرده است:

هر جا که رفتم، انسان‌هایی را دیدم که عاشق زندگی هستند، مردمی که آرزویشان داشتن یک زندگی آرام، امن و حال خوب برای خانواده و فرزندانشان است،

پس چه چیزی به ما مجال زندگی کردن نمی‌دهد؟

من فکر می‌کنم هنر، تنها چیزی است که می‌تواند به شیوه خاص خودش، انسان‌ها را به سمت زندگی سوق دهد.

حداقل امیدوارم که این طور باشد.

وی افزود: انسان‌ها زیبایی را دوست دارند و دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم، اغلب زیبا نیست، ما با این همه جهل، جنگ، زشتی و خشونت را می‌بینیم، زندگی مردم می‌تواند بسیار بسیار سخت باشد،

این آن زندگی نیست که کسی آرزوی آن را داشته باشد و راه فرار از این وضعیت و شاید راه اجتناب از آن و راه انتخاب بهتر سیاستمدارانی که بتوانند از آن دوری کنند، در هنر است.

این آهنگساز بیان کرد: اگر هنر وجود نداشت، این دنیا چگونه بود؟

پاسخ این سوال زیاد جالب نیست، چون زندگی در این جهان بدون هنر و موسیقی، حداقل برای من، ممکن نیست.

کیهان کلهر به عنوان یک موسیقیدان و نوازنده کمانچه همچون عارفی با کوله‌باری سبک با یک کوله و سازش به کشورهای مختلفی سفر کرده است.

کیهان کلهر به عنوان یک سفیر فرهنگی بدون وابستگی به نهادی یا جریان‌ سیاسی، تنها مسیر خود را برای معرفی هنر و موسیقی ایران و ارتقای این موسیقی طی می‌کند و شاید زندگی او همچون شعر «دیارِ حقیقت» اثر حسن مطفایی دهنوی باشد:

«من از دیار حقیقت، رهی نمی‌جویم

هـر آنچه بهر دیارش، طریق می‌پویم

خدا که اوست حقیقت، به من نشد ثابت

حقیقت است به من، این سخن که می‌گویم

حقیقت است درستی و پایه‌ای از عدل

به غیر نام و نشانش، خودش نمی‌جویم

به هر کجا که نظر می‌کنم به دقت و حُسن

حقیقتـی که شـود ثابتـم ، نمی جویم

بشر که حرف حقیقت، همه زنند از خود

ستون محکم آن را چرا نمی‌جویم

حسن بس است، حقیقت همین بود گفتن

ثبوت و صحت آن در جهان نمی‌جویم»

شصت‌ودومین سالروز تولد کیهان کلهر؛ کمانچه‌نواز دیارِ حقیقت که موسیقی او را رها نکرد