پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی | حفاظت از میراث طبیعی
محسن عباسی‌فرد عضو فدراسیون‌های بین‌المللی و جهانی IFJ)، AIPS، FISU) سردبیر پایگاه تحلیلی- خبری درسانیوز؛ غار تاریخی کرفتو، یکی از شاخص‌ترین آثار تاریخی و طبیعی استان کردستان در شهرستان دیواندره، نه‌تنها میراثی کهن از تمدن بشری است، بلکه زیستگاهی
حساس برای گونه‌های جانوری و گیاهی بومی به شمار می‌رود.
این غار که در طول تاریخ محل زیست انسان و در دوره‌های مختلف دست‌خوش تغییرات
معماری و کتیبه‌نگاری شده، امروز به‌عنوان یک جاذبه گردشگری مهم، نیازمند صیانت و
مراقبت مستمر است.
با این حال، رهاسازی پسماند و بی‌توجهی به اصول گردشگری مسئولانه، این اثر ارزشمند
را تهدید می‌کند.
در همین راستا و به مناسبت روز جهانی غارپاک، عملیات پاکسازی داخل و حریم غار تاریخی
کرفتو با مشارکت اداره حفاظت محیط زیست، میراث فرهنگی، تشکل مردم‌نهاد «ژین وژینگه»
و جوامع محلی شهرستان دیواندره انجام شد.
این اقدام، گامی عملی در جهت حفاظت از میراث طبیعی، آموزش عمومی و ترویج فرهنگ «غارگردی مسئولانه» محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که حفاظت پایدار از چنین
اکوسیستم‌های حساس، بدون مشارکت مردمی و همکاری بین‌بخشی ممکن نیست.
پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی
پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی؛ گامی به‌سوی غارگردی مسئولانه که به مناسبت روز جهانی غارپاک، عملیات پاکسازی داخل و حریم غار تاریخی کرفتو با مشارکت اداره حفاظت محیط‌زیست، میراث فرهنگی، تشکل مردم‌نهاد«ژین وژینگه» و جوامع محلی شهرستان دیواندره انجام شد.
این برنامه با هدف جمع‌آوری پسماندها، بهبود وضعیت زیست‌محیطی و صیانت از این اثر
تاریخی-طبیعی برگزار شد.
شرکت‌کنندگان در این عملیات بر ترویج فرهنگ «غارگردی مسئولانه» و نقش مشارکت عمومی
در حفاظت از میراث طبیعی تأکید کردند.
مشارکت عمومی در صیانت از میراث طبیعی
در عملیات پاکسازی غار تاریخی کرفتو، حاضران علاوه بر جمع‌آوری زباله‌ها و پسماندهای
رهاشده در داخل غار و حریم آن، بر اهمیت حفظ زیست‌مندان بومی غار و جلوگیری از
آسیب به ساختار طبیعی محیط تأکید کردند.
حفاظت از غار کرفتو تنها وظیفه نهادهای دولتی نیست؛ بلکه حضور جوامع محلی،
تشکل‌های مردم‌نهاد و گردشگران مسئول می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در ماندگاری
این اثر ارزشمندداشته باشد.
رویکرد نوین در مدیریت مناطق حفاظت‌شده
عثمان علیخانی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دیواندره، با اشاره به اهمیت همکاری‌های بین‌بخشی اظهار کرد:
این اقدامات نشان‌دهنده تغییر رویکرد در مدیریت مناطق حفاظت‌شده و میراث طبیعی است.
وی افزود: آموزش و مشارکت مردمی، پیشران اصلی در حفاظت از اکوسیستم‌های حساس و
ترویج گردشگری پایدار محسوب می‌شود.
به گفته وی،
پاکسازی غار تاریخی کرفتو نمونه‌ای از هم‌افزایی نهادهای حاکمیتی، سازمان‌های مردم‌نهاد
و جوامع محلی برای حفاظت از سرمایه‌های طبیعی و تاریخی است.
چرا حفاظت از غار تاریخی کرفتو مهم است؟
غار تاریخی کرفتو در شهرستان دیواندره، استان کردستان، از آثار شاخص تاریخی و طبیعی
منطقه به شمار می‌رود.
این غار علاوه بر ارزش تاریخی، از نظر زیست‌محیطی نیز حساس است و میزبان گونه‌های
جانوری و گیاهی خاص خود است.
ریختن زباله، روشن کردن آتش در محل‌های نامناسب، آسیب به سنگ‌نوشته‌ها و
ساختارهای تاریخی، و ورود بدون راهنما به بخش‌های حساس غار می‌تواند به این
میراث ارزشمند آسیب جدی وارد کند.
غارگردی مسئولانه؛ ضرورت حفاظت از غار کرفتو
شرکت‌کنندگان در این برنامه بر رعایت اصول غارگردی مسئولانه تأکید کردند.
مهم‌ترین توصیه‌ها عبارت‌اند از:
زباله‌های خود را با خود از غار بیرون ببرید.
از تخریب سنگ‌ها، کتیبه‌ها و آثار تاریخی خودداری کنید.
به زیست‌مندان بومی غار، به‌ویژه خفاش‌ها، آسیب نزنید.
از روشن کردن آتش و ایجاد آلودگی صوتی پرهیز کنید.
در مسیرهای مشخص و با راهنمای محلی حرکت کنید.
از ورود به بخش‌های ممنوع یا ناایمن خودداری کنید.
مشارکت جوامع محلی در پاکسازی غار تاریخی کرفتو؛ گامی به‌سوی گردشگری پایدار
عملیات پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی، نشان‌دهنده ظرفیت بالای
مشارکت مردمی در حفاظت از میراث طبیعی و تاریخی است.
تداوم چنین برنامه‌هایی، همراه با آموزش، فرهنگ‌سازی و همکاری بین‌بخشی، می‌تواند الگویی برای مدیریت پایدار مناطق حفاظت‌شده و توسعه گردشگری مسئولانه در استان کردستان باشد.
حفاظت از غار کرفتو، حفاظت از تاریخ، طبیعت و هویت محلی است.
غار کرفتو پاکسازی شد؛ همدلی مردم برای حفاظت از میراث طبیعی
حفاظت از غار تاریخی کرفتو با یک روز پاکسازی کامل نمی‌شود؛ این مسیر نیازمند استمرار مشارکت جوامع محلی، همراهی نهادهای مسئول و مسئولیت‌پذیری گردشگران است.
اگر هر بازدیدکننده، غار را امانتی تاریخی و طبیعی بداند، می‌توان امیدوار بود که این میراث
ارزشمند برای نسل‌های بعدی نیز زنده بماند.
غارگردی مسئولانه از یک تصمیم کوچک آغاز می‌شود: زباله را با خود ببریم، به زیست‌مندان
بومی آسیب نزنیم و به تاریخ احترام بگذاریم.
پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی | حفاظت از میراث طبیعی
پاکسازی غار تاریخی کرفتو با مشارکت جوامع محلی | حفاظت از میراث طبیعی